TOKİ lehine ipotek tesisinde damga vergisi

Kanun Numarası

488

Kanun

DAMGA VERGİSİ KANUNU

Özelge No

66491453-155-14714

Özelge Tarihi

26.09.2024

T.C.

KIRŞEHİR VALİLİĞİ

Defterdarlık Gelir Müdürlüğü

Sayı:E-14049796-155-14714

TOKİ lehine ipotek tesisinde Konu damga vergisi

26.09.2024

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, Toplu Konut İdaresi

Başkanlığı (TOKİ) tarafından ...'e satışı yapılan gayrimenkullerin satış işlemi nedeniyle

2985 sayılı Toplu Konut Kanununun 6 ncı maddesi uyarınca düzenlenen hak sahipliği

belgesine istinaden kanuni ipotek işlemi tesis edileceği belirtilerek kanuni ipotek

işleminden damga vergisi alınıp alınmayacağı hususunda görüş talep edildiği

anlaşılmıştır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı

tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, 3 üncü maddesinde damga

vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu ve resmi daireler ile kişiler

arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisinin kişiler tarafından ödeneceği; 4

üncü maddesinde, bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine

bakılacağı ve buna göre tabloda yazılı vergisinin bulunacağı, kağıtların mahiyetinin

tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş

olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağı,

mahiyeti tayin edilmek istenen kağıt üzerinde başka bir kağıda atıf yapılmışsa, atıf

yapılan kağıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete göre verginin alınacağı;

8 inci maddesinde, bu Kanunda yazılı resmi daireden maksadın, genel ve özel

bütçeli idarelerle, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları,

belediyeler ve köyler olduğu, bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi

işletmelerin resmi daire sayılmayacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "I.Akitlerle ilgili kāğıtlar" başlıklı bölümünün

A/1 fıkrasında, belli parayı ihtiva eden mukavelenameler, taahhütnameler ve

temliknamelerin; A/3 fıkrasında, kefalet, teminat ve rehin senetlerinin nispi damga

vergisine tabi olacağı hükme bağlanmıştır.

2985 sayılı Toplu Konut Kanununun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında, Başkanlık

tarafından yapılan taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan gayrimenkul satış

sözleşmeleri ile gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerinde resmi şekil şartı

aranmayacağı hükme bağlanmıştır.

Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Satış, Devir, İntikal, Kiraya Verme, Trampa, Sınırlı

Ayni Hak Tesisi Ve Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İhale Yönetmeliğinin 34 üncü

maddesinin üçüncü fıkrasında, İdare tarafından satışı yapılan taşınmazın devrinin

tescil talebi ile birlikte talep edilmesi halinde; şartları İdare, aracı banka veya katılım

bankası tarafından hak sahipliği belgesinde veya ipotek tesis ve tescil istem

belgesinde belirtilmek suretiyle İdarenin, satışa aracı banka veya katılım bankası

lehine 22/12/1934 tarihli ve 2644 sayılı Tapu Kanununun 26 ncı maddesi uyarınca

tapu müdürlüğüne ipotek tescil ettirilebileceği; dördüncü fıkrasında, İdare

tarafından satışı yapılan taşınmazın devrinin tescil talebi ile birlikte talep edilmesi

halinde, şartları İdare tarafından hak sahipliği belgesinde belirtilmek suretiyle İdare

lehine 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 893 üncü maddesi

uyarınca tapu müdürlüğünde kanuni ipotek tescil ettirilebileceği hüküm altına

alınmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, hak sahipliği belgesiyle TOKİ lehine

kanuni ipotek tesis ve tescilinin talep ve beyan edilmesi üzerine Tapu

Müdürlüğünüzce tesis edilecek ipotek işlemine ilişkin olarak damga vergisinin

konusuna giren bir kağıt düzenlenmesi durumunda, bu kağıdın damga vergisine

tabi tutulması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.