Ücret Ödemelerinde Gelir Vergisi ve Damga Vergisi İstisnası

Ücret Ödemelerinde Gelir Vergisi ve Damga Vergisi

İstisnası

Kanun Numarası

488

Kanun

DAMGA VERGİSİ KANUNU

Özelge No

90792880-155.01.05.02[DMG1-280]-563079

Özelge Tarihi

02.10.2024

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Ankara Defterdarlığı

Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı :E-90792880-155.01.05.02[DMG1-280]-563079

Ücret Ödemelerinde Gelir Vergisi Konu:

ve Damga Vergisi istisnası

02.10.2024

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden; Milli Eğitim Bakanlığına

bağlı okul öncesi eğitim veren ... Anaokulu bünyesinde Milli Eğitim Bakanlığı Okul

Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Çocuk Kulüpleri Yönergesi doğrultusunda

çocuk kulübü açıldığı, çocuk kulübü adına muhtasar ve prim hizmet beyannamesi

mükellefiyeti tesis ettirildiği, kulüp ücretlerinin çocuk kulüpleri yönergesi

doğrultusunda velilerden toplandığı, kulübün tüm harcamalarının ve çalışanlara

ödenen ücretlerin velilerden tahsil edilen ücretlerden karşılandığı, ... Anaokulu

bünyesinde kadrolu veya sözleşmeli olarak görev yapan öğretmen ve personelin

aynı zamanda kulüpte çalışması nedeniyle kulüp tarafından ödeme yapıldığı

belirtilerek, ana okulundan ve çocuk kulübünden ücret elde eden öğretmen ve

personelin ücretlerine 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve 488 sayılı Damga Vergisi

Kanunu yönünden istisna uygulanıp uygulanmayacağı hususunda

Defterdarlığımızdan görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

I. GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Ücretin tarifi" başlıklı 61 inci maddesinde,

ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı

verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler olarak

tanımlanmış ve ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk

tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı

veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde

olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunmasının

onun mahiyetini değiştirmeyeceği hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunun "Vergi tevkifati başlıklı 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında,

"Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret

şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri,

kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan

ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zırai işletme hesabı

esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans

olarak ödenenler dahil) nakde en istihkak sahipler

gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar." hükmüne yer verilmiş,

aynı fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci

maddede yazılı olup, ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç)

103 ve 104 üncü maddelere göre tevkifat yapılması gerekmektedir.

21/11/1989 tarihli ve 20349 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 160 Seri No.lu Gelir

Vergisi Genel Tebliğinin "Genel ve Katma Bütçeli İdareler ile Döner Sermayeden

Ödenen Ücretlerin Vergilendirilmesi" başlıklı (I) inci bölümünde açıklandığı üzere;

bakanlıklar, bağlı kuruluşlar ve üniversiteler ile bu kuruluşlar bünyesindeki döner

sermaye işletmeleri 1/1/1990 tarihinden geçerli olmak üzere tek işveren olarak kabul

edilmektedir.

Öte yandan, anılan Kanunun "Ücretlerde" başlıklı 23 üncü maddesinin birinci

fıkrasına 7349 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile eklenen (18) numaralı bendinde;

"Hizmet erbabının, ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin aylık brüt

tutarından işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve işsizlik sigorta primi düşüldükten

sonra kalan tutarına isabet eden ücretleri (şu kadar ki, istisnayı aşan ücret gelirinin

vergilendirilmesinde verginin hesaplanacağı gelir dilim tutarları ve oranları, istisna

kapsamındaki tutarlar da dikkate alınarak belirlenir. Ödenecek vergi tutarı, bu

suretle bulunan vergi tutarının içinde istisna tutara isabet eden kısım düşülmek

suretiyle hesaplanır. İstisna nedeniyle alınmayacak olan vergi ilgili ayda aylık asgari

ücret üzerinden hesaplanması gereken vergiyi aşamaz. Birden fazla işverenden

ücret alanlarda bu istisna sadece en yüksek olan ücrete uygulanır.)." hükmü yer

almaktadır.

Konu ile ilgili olarak 27/1/2022 tarihli ve 31732 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan

319 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde gerekli açıklamalar ve uygulamaya ilişkin

örneklere yer verilmiştir.

Bu hüküm ve açıklamalara göre, ... Anaokulunda görevli öğretmen ve personelin

aynı zamanda adı geçen Ana Okulu bünyesinde kurulan Çocuk Kulübünde

görevlendirilmesi dolayısıyla yapılan ödemelerin tek işverenden elde edilen ücret

berlendirilerek kümülatif matrah üzerinden verai tarifes

gerekmektedir.

Dolayısıyla, 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18)

numaralı bendinde yer alan istisnanın, söz konusu Anaokulu ve Anaokulu

bünyesinde kurulan Çocuk Kulübünde görevli öğretmen ve personele ilgili ay

içerisinde yapılan ücret ödemelerinin toplamına, ait olduğu ayda bir kez

uygulanması mümkün bulunmaktadır.

II. DAMGA VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı

tabloda yazılı kāğıtların damga vergisine tabi olduğu, bu Kanundaki kâğıtlar

teriminin, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle

düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan

belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri

şeklinde oluşturulan belgeleri ifade ettiği; 3 üncü maddesinde, damga vergisinin

mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu; 9 uncu maddesinde ise, bu Kanuna ekli

(2) sayılı tabloda yazılı kâğıtların damga vergisinden müstesna olduğu hüküm altına

alınmıştır.

Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "IV. Makbuzlar ve diğer kağıtlar"başlıklı

bölümünün 1/b fıkrasında, "Maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı,

ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa

olsun hizmet karşılığı alınan paralar (avans olarak ödenenler dâhil) için verilen

makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak

cari hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli

veya tediyeyi temin eden kâğıtlar'ın nispi damga vergisine tabi olduğu hükmüne yer

verilmiştir.

Kanuna ekli (2) sayılı tablonun "IV- Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar"başlıklı

bölümünün (34) numaralı fıkrasında, "Ticari, zirai veya mesleki faaliyetlere ilişkin

olmamak şartıyla gerçek kişiler arasında düzenlenen akitlerle ilgili kağıtlar (Söz

konusu kâğıtlar, resmi dairelere veya noterlere ibraz edildikleri takdirde bu tarih

itibarıyla vergiye tâbi tutulur ve ibraz edenlerce ödenir.) ile Gelir Vergisi Kanununnu

23 üncü maddesinde belirtilen ücretlere ilişkin kağıtların (Bu maddenin birinci

fıkrasının (18) numaralı bendinde düzenlenen ücretlerde istisna, aylık brüt asgari

ücrete isabet eden kısım için uygulanır.)" hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, ... Anaokulunda görevli öğretmen ve

personelin, aynı zamanda adı geçen Anaokulu bünyesinde kurulan Çocuk

Kulübünde görevlendirilmesi sebebiyle yapılan ödemelerin, tek işverenden elde

edilen ücret gelirleri olarak değerlendirilmesi ve ilgili ayda her iki görev nedeniyle

yapılan ücret ödemelerinin toplamına, 488 sayılı Kanuna ekli (2) sayılı tablonun

IV/34 üncü fıkrası uyarınca aylık brüt asgari ücrete isabet eden kısım için damga

vergisi istisnası uygulanması mümkün bulunmaktadır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.