Üniversitede öğretim üyesi olan kişinin elde ettiği makale için alınan telif ücretleri ve hakem heyetinden aldığı ücretin vergilendirilmesi hk.

Özelge: Üniversitede öğretim üyesi olan kişinin elde ettiği
makale için alınan telif ücretleri ve hakem heyetinden aldığı
ücretin vergilendirilmesi hk.
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 65-147
Tarih: 
28/02/2011
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
 
  SÜRELİ
Sayı : B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 65-147 28/02/2011
Konu : Üniversitede öğretim üyesi olan kişinin elde ettiği makale  
için alınan telif ücretleri ve hakem heyetinden aldığı
ücretin vergilendirilmesi.
 
İlgide kayıtlı dilekçelerinizde, ... Üniversitesinde öğretim üyesi olarak çalıştığınız, çeşitli kişi ve
şirketlerin hukuksal sorunlarının çözümü hakkında, kendi uzmanlık alanınızla ilgili olarak görüş ve
önerilerinizi içeren makaleler hazırladığınız ve bu makaleler üzerindeki telif hakkınızın karşılığı
olarak telif ücreti aldığınız, ilk dilekçenizde, elde ettiğiniz gelirlerden danışmanlık ücreti olarak
beyan edilen gelirin sehven yazıldığı, bu gelirinde yazdığınız makaleler için alınan telif geliri
olduğu, ayrıca tahkim işleri çerçevesinde görev yaptığınız ve hakemlik dolayısıyla ücret aldığınız
belirtilerek Gelir Vergisi Kanunu çerçevesinde söz konusu faaliyetlerden elde ettiğiniz gelirlerin
vergilendirilmesi ve aldığınız bu ücretler için Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi verilip verilmeyeceği
hususlarında Başkanlığımız görüşü sorulmaktadır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 65 ve 66'ncı maddelerine göre, her türlü serbest meslek
faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancı ve serbest meslek faaliyetini mutad meslek
halinde ifa edenler de serbest meslek erbabıdır.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 18'inci maddesinde, "Müellif, mütercim, heykeltıraş, hattat, ressam,
bestekâr, bilgisayar programcısı ve mucitlerin ve bunların kanuni mirasçılarının şiir, hikâye, roman,
makale, bilimsel araştırma ve incelemeleri, bilgisayar yazılımı, röportaj, karikatür, fotoğraf, film,
video band, radyo ve televizyon senaryo ve oyunu gibi eserlerini gazete, dergi, bilgisayar ve
internet ortamı, radyo, televizyon ve videoda yayınlamak veya kitap, CD, disket, resim, heykel ve
nota halindeki eserleri ile ihtira beratlarını satmak veya bunlar üzerindeki mevcut haklarını devir ve
temlik etmek veya kiralamak suretiyle elde ettikleri hasılat Gelir Vergisinden müstesnadır.  
Eserlerin neşir, temsil, icra ve teşhir gibi suretlerle değerlendirilmesi karşılığında alınan bedel ve
ücretler istisnaya dâhildir.  
Yukarıda yazılı kazançların arızi olarak elde edilmesi istisna hükmünün uygulanmasına engel teşkil
etmez.
Serbest meslek kazançları istisnasının bu Kanunun 94 üncü maddesi uyarınca tevkif suretiyle
ödenecek vergiye şümulü yoktur." hükmü yer almıştır.
Öte yanda, Gelir Vergisi Kanunu'nun 65'inci maddesinde, tahkim işleri dolayısıyla hakemlerin
aldıkları ücretler ile kollektif, adi komandit ve adi şirketler tarafından yapılan serbest meslek
faaliyeti neticesinde doğan kazançların serbest meslek kazancı olduğu hükme bağlanmıştır.
Yine aynı Kanun'un 94'üncü maddesinin birinci fıkrasında tevkifat yapacaklar sayılmış olup, aynıfıkranın 2'nci bendinde ise; yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan
ödemelerden (Noterlere serbest meslek faaliyetlerinden dolayı yapılan ödemeler hariç); gelir
vergisi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 86'ncı maddesinin bir numaralı fıkrasının (b) bendinde, tek işverenden
alınmış ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler (birden fazla işverenden ücret almakla beraber
birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerinin toplamı, 103'üncü maddede yazılı tarifenin ikinci
gelir diliminde yer alan tutarı aşmayan mükelleflerin, tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş
ücretleri dahil) için yıllık beyanname verilmeyeceği, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde
bu gelirlerin beyannameye dahil edilmeyeceği hükme bağlanmıştır.
Bu açıklamalara göre; elde etmiş olduğunuz telif kazançları için yazmış olduğunuz makalelerin,
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eser niteliğitaşıdığının Kültür ve Turizm
Bakanlığından alınacak yazı ile tevsik edilmesi halinde, Gelir Vergisi Kanunu'nun 18'inci
maddesinde yer alan istisnadan faydalanmanız mümkün bulunmakta olup elde edilen bu gelir için
ayrıca beyanname verilmeyecektir.
Ancak, yazdığınız makalelerin danışmanlık hizmeti niteliğinde değerlendirilmesi durumunda, Gelir
Vergisi Kanunu'nun 18'inci maddesinde belirtilen istisnadan faydalanmanız mümkün bulunmamakta
olup, elde ettiğiniz gelirin serbest meslek kazancı olarak Gelir Vergisi Kanunu'nun 94'üncü maddesi
hükmü gereğince % 20 nispetinde gelir vergisi tevkifatına tabi tutulması gerekmektedir.
Diğer taraftan, tahkim işleri dolayısıyla yapmış olduğunuz hakemlik faaliyetinin mutad meslek
olarak yapılması halinde elde edilen kazanç serbest meslek kazancı olarak değerlendirilecek olup,
buna ilişkin serbest meslek kazanç mükellefiyeti tesis ettirilerek elde edilen kazancın yıllık
beyannameyle bildirilmesi gerekir.     
Ancak, hakemlik faaliyetinin arızi olarak yapılması halinde ise elde edilen kazanç arızi serbest
meslek kazancı olarak değerlendirilerek istisna haddi dışında kalan tutarın yıllık beyannameyle
beyan edilmesi gerekmekte olup, hakemlik faaliyetinden dolayı tarafınıza yapılan ödemelerin Gelir
Vergisi Kanunu'nun 94'üncü maddesinin birinci fıkrasında sayılan kişilerce yapılması durumunda bu
ödemeler üzerinden aynı maddenin 2/b bendi uyarınca gelir vergisi tevkifatı yapılacağı tabiidir.
Ayrıca, Gelir Vergisi Kanunu'nun 86'ncı maddesine göre, üniversitede öğretim üyesi olmanız
dolayısıyla aldığınız ücretin yanı sıra, başka bir işverenden de ücret geliri elde etmeniz ve birden
sonraki işverenden elde ettiğiniz ücretlerin toplamının 103' üncü madde de yazılı tarifenin ikinci
diliminde yer alan (2010 yılı için 22.000 TL) tutarı aşması halinde, tamamı tevkif suretiyle
vergilendirilmiş tüm ücretlerin yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
        
  Vergi Dairesi Başkanı a.
Grup Müdürü
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.