Üniversiteye yapılan bağış ve yardımların indirim konusu yapılıp yapılmaması hk.
Özelge: Üniversiteye yapılan bağış ve yardımların indirim
konusu yapılıp yapılmaması hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.35.16.01-176300-407
Tarih:
23/08/2011
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı : B.07.1.GİB.4.35.16.01-176300-407 23/08/2011
Konu : Üniversitenin kurumlar vergisi muafiyeti
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; Üniversitenizin 10.12.2010 tarih ve 27781 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanarak tüzel kişilik kazandığı belirtilerek, üniversitenizin kurumlar vergisinden
muaf olup olmadığı, makbuz karşılığı elden veya banka hesabınıza yapılacak olan nakdi ve ayni
bağışların gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından beyan edilecek vergi matrahından
indirim yapılıp yapılamayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin (c) bendi ile iktisadi kamu kuruluşları
kurumlar vergisi mükellefiyeti kapsamına alınmış, aynı Kanunun 2 nci maddesinde de Devlete, il
özel idarelerine, belediyelere, diğer kamu idarelerine ve kuruluşlarına ait veya bağlı olup,
faaliyetleri devamlı bulunan ve birinci ve ikinci fıkralar dışında kalan ticari, sınai ve zirai
işletmelerin iktisadi kamu kuruluşları olduğu, bunların kazanç amacı gütmemelerinin,
faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunmasının, tüzel kişiliklerinin olmamasının,
bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmamasının
mükellefiyetlerini etkilemeyeceği hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun "Muafiyetler" başlıklı 4 üncü maddesinde kurumlar vergisinden muaf olan kurumlar
sayılmış olup, maddenin 1 inci fıkrasının (a) bendinde;
"Kamu idare ve kuruluşları tarafından tarım ve hayvancılığı, bilimi, fennî ve güzel sanatları
öğretmek, yaymak, geliştirmek ve teşvik etmek amacıyla işletilen okullar, okul atölyeleri,
konservatuvarlar, kütüphaneler, tiyatrolar, müzeler, sergiler, numune fidanlıkları, tohum ve hayvan
geliştirme ve üretme istasyonları, yarış yerleri, kitap, gazete, dergi yayınevleri ve benzeri
kuruluşlar." hükmü yer almaktadır.
1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin, "4.1. Kamu idare ve kuruluşları tarafından tarım ve
hayvancılığı, bilimi, fenni ve güzel sanatları öğretmek, yaymak, geliştirmek ve teşvik etmek
amacıyla işletilen kuruluşlar" başlıklı bölümünde;
"Bu muafiyetten yararlanabilmek için kuruluşun, yukarıda sayılan kamu idare ve kuruluşları
tarafından işletilmesi ve amacının bilim, fen ve güzel sanatlar ile tarım ve hayvancılığı öğretmek,
yaymak, geliştirmek ve teşvik etmek olması gerektiği,
Bentte sayılan kuruluşların aynı amaçlarla da olsa kamu idare ve kuruluşları dışındaki
kurumlar tarafından işletilmesi halinde söz konusu muafiyet hükmünden yararlanılamayacağı,
Kamu idare ve kuruluşlarından maksat, merkezi yönetim kapsamına dahil olan genel ve özel
bütçeli daireler ile il özel idareleri, belediyeler ve köylerdir."
açıklamaları yer almaktadır. Öte yandan, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 56 ncı maddesinin "Mali kolaylıklar"
başlıklı birinci fıkrasının (b) bendinde, "Üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri, genel bütçeye
dahil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler, istisnalar ve diğer mali kolaylıklardan
aynen yararlanırlar."
hükmü yer almaktadır.
Buna göre, Üniversiteniz tüzel kişiliği itibarıyla, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 56 ncı
maddesi uyarınca, kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyet istisna ve diğer mali
kolaylıklardan yararlanabileceğinden, 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin
1 inci fıkrasının (a) bendine göre, kurumlar vergisinden muaf tutulması gerekmektedir.
Ancak, Üniversitenizin söz konusu eğitim hizmetlerinin dışında ticari faaliyetlerde (otopark, kantin,
spor tesisi işletilmesi v.b.) bulunması halinde, bu faaliyetler dolayısıyla kurumlar vergisi mükellefi
olunacağı tabiidir.
Diğer taraftan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddenin birinci fıkrasının 5 inci
bendinde;
"Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanan okul,
sağlık tesisi ve yüz yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak
üzere öğrenci yurdu ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi, bakım ve rehabilitasyon merkezi
inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşası için bu kuruluşlara yapılan her türlü
bağış ve yardımlar ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devamettirebilmeleri için yapılan her türlü
nakdî ve aynî bağış ve yardımların tamamı."
gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden indirim
yapılabilecektir.
Ayrıca, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun "Diğer İndirimler" başlıklı 10 uncu maddesinin
birinci fıkrasının
c) bendinde, genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere,
Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara ve kamu yararına çalışan dernekler ile
bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlara makbuz karşılığında
yapılan bağış ve yardımların toplamının o yıla ait kurum kazancının % 5'ine kadar olan kısmının,
ç) bendinde ise fıkranın (c) bendinde sayılan kamu kurum ve kuruluşlarına bağışlanan okul, sağlık
tesisi, 100 yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde 50 yatak) kapasitesinden az olmamak kaydıyla
öğrenci yurdu ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi ve bakım ve rehabilitasyon merkezi
inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşası için bu kuruluşlara yapılan her türlü
bağış ve yardımlar ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü
nakdî ve aynî bağış ve yardımların tamamının, kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca
gösterilmek şartıyla, kurum kazancından indirim konusu yapılabileceği, anılan maddenin ikinci
fıkrasında ise bağış ve yardımların nakden yapılmaması halinde, bağışlanan veya yardımın
konusunu oluşturan mal veya hakkın maliyet bedeli veya kayıtlı değerinin, bu değer mevcut değilse
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre takdir komisyonlarınca tespit edilecek değerinin esas
alınacağı hükme bağlanmıştır.
Bununla birlikte, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 56 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendinin devamında, gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri tarafından üniversitelere ve yüksek
teknoloji enstitülerine makbuz karşılığında yapılacak bağışların, Gelir ve Kurumlar Vergisi
Kanunları hükümlerine göre yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerden ve kurum kazancından
indirileceği hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan, 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "10.3.2.6. Yükseköğretim kurumlarına
yapılacak bağış ve yardımlar" başlıklı bölümünde;"5904 sayılı Kanunla 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 56 ncı maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendinin ikinci cümlesinde yer alan "nakdî" ibaresi madde metninden
çıkarılmıştır.
5904 sayılı Kanunla yapılan bu değişiklikle birlikte, Kanunun yayım tarihinden (3/7/2009) itibaren
üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitülerine yapılan aynî veya nakdî bağış ve yardımların tamamı,
beyanname üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim
konusu yapılabilecektir."
açıklamalarına yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre, gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından
üniversiteniz tüzel kişiliği adına yapılacak her türlü nakdi ve ayni bağışların tamamının,
beyannamede ayrıca gösterilmek şartıyla gelir vergisi matrahının ve kurum kazancının tespitinde
indirim konusu yapılabilmesi mümkün bulunmaktadır.
Ancak, bağışın yapıldığı dönemde bağışı yapanların faaliyetlerinin zararla sonuçlanmış olması veya
gelirin veya kurum kazancının yetersiz olması nedeniyle indirilemeyen söz konusu bağış ve
yardımların daha sonraki yıllarda indirim konusu yapılması veya zarar olarak devretmesi mümkün
değildir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.