Uzlaşma sonucunda ödenen para cezaları ile gecikme faizlerinin malın maliyet bedeline eklenip eklenemeyeceği

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, 2018/Mayıs döneminde ithalatını yapmış olduğunuz "...."
numaralı ithalata ilişkin olarak ... Gümrük Müdürlüğü tarafından kesilen ek tahakkuklara istinaden
ilave gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi para cezası, KDV para cezası ile gecikme faizini uzlaşma
yoluyla ödediğiniz belirtilerek, ödenen söz konusu tutarların gider olarak yazılıp yazılamayacağı,
malın maliyet bedeline eklenip eklenemeyeceği hususlarında Başkanlığımız görüşü talep
edilmektedir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde, kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir
hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum
kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı
hükme bağlanmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde,
ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin, (6) numaralı
bendinde, işletme ile ilgili olmak şartıyla; bina, arazi, gider, istihlak, damga, belediye vergileri,
harçlar ve kaydiyeler gibi ayni vergi, resim ve harçların, safi kazancın tespitinde gider olarak
indirim konusu yapılabileceği belirtilmiş olup, Kurumlar Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin

birinci fıkrasının (d) bendinde ise bu Kanuna göre hesaplanan kurumlar vergisi ile her türlü para
cezaları, vergi cezaları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine
göre ödenen cezalar, gecikme zamları ve faizler ile Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ödenen
gecikme faizlerinin kurum kazancının tespitinde gider olarak indirilmeyeceği hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 262 nci maddesinde, maliyet bedelinin, iktisadi bir
kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması münasebetiyle yapılan ödemelerle bunlara
müteferri bilumum giderlerin toplamını ifade edeceği belirtilmiş, 274 üncü maddesinde de
emtianın, maliyet bedeliyle değerleneceği hüküm altına alınmıştır.
Ticari kazancın tespitinde "tahakkuk esası ilkesi" ve "dönemsellik ilkesi" olmak üzere iki temel ilke
geçerlidir. Tahakkuk esası ilkesinde, gelir veya giderin miktar ve mahiyet itibarıyla kesinleşmiş
olması yani geliri veya gideri doğuran işlemin tekemmül etmesinin yanı sıra miktarının ve işlemden
kaynaklanan alacağın veya borcun ödeme şartlarının da belirlenmiş olması gereklidir. Tahakkuk
esasına göre belirlenen gelir ve giderlerin yalnızca cari döneme ait kısmı, aynı döneme ilişkin ticari
kazancın hesabında gelir ya da gider olarak dikkate alınabilmektedir. Dönemsellik ilkesinde ise
gelir veya giderlerin ilgili olduğu döneme intikalinin sağlanması gerekmekte olup söz konusu ilke
gereği işletmeler, gelir ve giderlerini tahakkuk esasına göre muhasebeleştirmek, hasılat, gelir ve
karlarını aynı döneme ait maliyet ve zararlarla karşılaştırmak durumundadırlar.
Bu hüküm ve açıklamalara göre uzlaşma sonucunda ödediğiniz ilave gümrük vergisinin ithal edilen
malların işletmede bulunması durumunda malın maliyetine eklenmesi, ithal edilen malların
işletmede bulunmaması durumunda ise doğrudar gider olarak dikkate alınması gerekmektedir.
Öte yandan, uzlaşma sonucunda ödediğiniz para cezaları ile gecikme faizlerinin kurum kazancınızın
tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.