Vakfın iktisadi işletmesi tarafından vakfa aktarılan gelirin kar dağıtımı sayılması hk.
Özelge: Vakfın iktisadi işletmesi tarafından vakfa aktarılan
gelirin kar dağıtımı sayılması hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.06.16.01-2010-GVK-94-24-238
Tarih:
25/03/2010
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı : B.07.1.GİB.4.06.16.01-2010-GVK-94-24-238 25/03/2010
Konu : 2010-GVK-94-24
İlgide kayıtlı dilekçenizde; vakfınızın iktisadi işletmesi tarafından vakfınıza aktarılan gelirin kar
dağıtımı sayılıp sayılmayacağı ve aktarılan tutar üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılıp
yapılmayacağı hususunda Başkanlığımızdan görüş talep ettiğiniz anlaşılmaktadır.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1'nci maddesinde, vakıflara ait iktisadi işletmeler
kurumlar vergisi mükellefleri arasında sayılmış, vakfın tüzel kişiliği ise mükellefiyet dışında
bırakılmıştır.
Aynı Kanunun 2'nci maddesinin beşinci ve altıncı fıkralarında ise vakıflara ait veya bağlı olup
faaliyetleri devamlı bulunan ve bu maddenin birinci ve ikinci fıkraları dışında kalan ticari, sınai ve
zirai işletmeler ile benzer nitelikteki yabancı işletmelerin vakıfların iktisadi işletmeleri olduğu,
vakıflara ait iktisadi işletmelerin kazanç amacı gütmemeleri, faaliyetlerinin kanunla verilmiş
görevler arasında bulunması, tüzel kişiliklerinin olmaması, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine
ayrılmış sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmamasının mükellefiyetlerini etkilemeyeceği, mal
veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olması, kar edilmemesi veya karın kuruluş
amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi niteliğini değiştirmeyeceği hükme bağlanmıştır.
Bu hükme göre, vakıflar tüzel kişilikleri itibariyle vergi mükellefi olmayacak bunlara ait iktisadi
işletmelerin bulunması halinde bu iktisadi işletmeler hakkında kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis
edilecektir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Vergi tevkifatı'' başlıklı 94'üncü maddesinin birinci fıkrasında,
"Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş
ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu
yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai
kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler; aşağıdaki bentlerde
sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak
sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.'' hükmü yer almaktadır.
Aynı maddenin birinci fıkrasının (6/b-i) bendinde ise tam mükellef kurumlar tarafından; tam
mükellef gerçek kişilere, gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olmayanlara ve gelir vergisinden muaf
olanlara dağıtılan, 75'inci maddenin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde yazılı kar
paylarından (karın sermayeye eklenmesi kar dağıtımı sayılmaz) gelir vergisi tevkifatı yapılacağı
hüküm altına alınmış olup söz konusu tevkifat oranı, 2009/14592 sayılı B.K.K ile 03.02.2009
tarihinden itibaren geçerli olmak üzere % 15 olarak belirlenmiştir.
Yine Gelir Vergisi Kanununun 75'inci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde iştirak
hisselerinden doğan kazançların menkul sermaye iradı olduğu hükme bağlanmıştır.Yukarıda yer alan hükümlerin incelenmesinden de görüleceği üzere tam mükellef kurumlar
tarafından gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olmayanlara dağıtılan kar payları üzerinden Gelir
Vergisi Kanunu'nun 94'üncü maddesinin birinci fıkrasının (6/b-i) bendi uyarınca tevkifat yapılması
gerekmektedir.
Buna göre vakfınıza bağlı iktisadi işletmenin, dağıtılabilir karlarını vakfa aktarması kar dağıtımıdır.
Aktarılan bu tutar, vakfınız yönünden ise anılan Kanunun 75'inci maddesinin birinci fıkrasının (2)
numaralı bendinde belirtilen iştirak kazancıdır. Bir kazancın iştirak kazancı sayılabilmesi için
işletme hisselerinin sadece bir kısmına sahip olunması zorunlu olmayıp, bağlı veya ait işletmenin
tamamına sahip olunması halinde de bir iştirak kazancı elde edilmesi söz konusudur. Kendisi
kurumlar vergisi mükellefi olmayan bir vakfın, sermayesini temin ederek vergiye tabi bir kuruluş
oluşturması halinde kendisine aktarılan gelir, iştirak kazancıdır.
Bu itibarla, kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayan vakfınıza, kurumlar vergisi mükellefi olan
iktisadi işletmeniz tarafından aktarılan kar payları üzerinden Gelir Vergisi Kanununun 94'üncü
maddesinin birinci fıkrasının (6/b-i) bendi uyarınca gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Vergi Dairesi Başkanı a.
Gelir İdaresi Grup Müdürü V.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.