Vakıf Üniversitesi tarafından akademik ve idari personele yapılacak ödemelerin gelir ve damga vergisi karşısındaki durumu hk.
Özelge: Vakıf Üniversitesi tarafından akademik ve idari
personele yapılacak ödemelerin gelir ve damga vergisi
karşısındaki durumu hk.
Sayı:
62030549-120[61-2012/542]-710
Tarih:
13/05/2013
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
Sayı :62030549-120[61-2012/542]-710 13/05/2013
Konu :Vakıf Üniversitesi tarafından akademik ve idari personele
yapılacak ödemelerin gelir ve damga vergisi karşısındaki
durumu.
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, ... Vakfı tarafından kurulan Üniversitenizin ... tarih ve
... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak tüzel kişilik kazandığı ve ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ...
vergi kimlik numaralı mükellefi olduğu belirtilerek akademik personele makam tazminatı, yabancı
dil tazminatı, ek ödeme, temsil tazminatı, görev tazminatı ve geliştirme ödeneği olarak yapılacak
ödemeler ile idari personele ek ödeme ve özel hizmet tazminatı olarak yapılacak ödemelerin gelir
vergisi ve damga vergisi karşısındaki durumu hususunda bilgi talep edildiği anlaşılmakta olup konu
hakkında Başkanlığımız görüşleri aşağıda açıklanmıştır.
GELİR VERGİSİ YÖNÜNDEN:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde;
"Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen
para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans,
aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir
ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş
bulunması onun mahiyetini değiştirmez." hükmüne yer verilmiş olup aynı Kanun'un 94'üncü
maddesinin birinci fıkrasında "Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair
kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî
işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan
ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre
tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden
veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya
mecburdurlar." denilmiş, aynı fıkranın (1) numaralı bendinde ise "Hizmet erbabına ödenen ücretler
ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve
104 üncü maddelere göre tevkifat yapılacağı" hükme bağlanmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 56 ncı maddesinin (b) fıkrasında; üniversitelerin veyüksek teknoloji enstitülerinin genel bütçeye dahil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali
muafiyetler-istisnalar ve diğer mali kolaylıklardan aynen yararlanacağı, Ek Madde 7 de ise
vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarının, bu Kanun'un 56'ncı maddesinde yer alan mali
kolaylıklardan, muafiyetlerden ve istisnalardan aynen istifade edeceği hüküm altına alınmıştır.
2914 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde geliştirme ödeneği, Ek 2 nci maddesinde makam
tazminatının Kanuna ekli cetvellerde yazılı kadro ve görev ünvanlarına atananlara hizalarında
belirtilen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan
miktarlarda ödeneceği ve bu ödemenin damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmayacağı
hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde; aylıklarını 657
sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu hükümlerine göre
almakta olan personele yabancı dil tazminatı ödenebileceği hükme bağlanmış ve tazminatına hak
kazanmada ve ödemelerde damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmayacağı
hükmüne yer verilmiştir. 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen ek 9 uncu maddesinde
de, Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel
Kanununa göre almakta olan personele, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), (I)
sayılı cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle
hesaplanan tutarda ek ödeme yapılacağı ve bu maddeye göre yapılacak ek ödemenin damga vergisi
hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Konuyla ilgili olarak, 11/06/2008 tarih ve 26903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
2008/13694 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında, görev tazminatı; 26/04/2000 tarih ve 24031 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanan 2000/457 sayılı Kararname'de, temsil tazminatı; 05/05/2006 tarih ve
26159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2006/10344 sayılı Kararname'de de, özel hizmet tazminatı
tutarları düzenlenmiş olup bu suretle belirlenecek miktarların, damga vergisi hariç herhangi bir
vergiye tabi tutulmayacağı belirtilmiştir.
Ayrıca, konuyla ilgili olarak 31/10/2003 tarih ve GVK-5 /2003-5 /Ücretler-1 sayılı Sirkülerde
2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununa tabi vakıf üniversitelerinde görevli öğretim elemanlarına
2914 ve 2547 sayılı Kanunlar kapsamında yapılan ödemelere ilişkin gerekli açıklamalar yapılmıştır.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, akademik personele makam tazminatı, yabancı dil
tazminatı, ek ödeme, temsil tazminatı, görev tazminatı ve geliştirme ödeneği olarak yapılacak
ödemeler ile idari personele ek ödeme ve özel hizmet tazminatı olarak yapılacak ödemelerde, 2914
ve 2547 sayılı Kanunlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili Bakanlar Kurulu
kararlarında öngörülen tutara kadar olan kısımların gelir vergisinden istisna edilmesi gerekeceği
tabii olup, bu tutarların aşılması halinde aşan kısmı üzerinden Gelir Vergisi Kanununun 61, 94, 103
ve 104 üncü maddeleri kapsamında ücret olarak değerlendirilerek tevkifat yapılması
gerekmektedir.
DAMGA VERGİSİ YÖNÜNDEN:
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda
yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, bu Kanundaki kağıtlar teriminin yazılıp imzalanmak
veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya
belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik
ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade edeceği hükme bağlanmıştır.
Anılan Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "IV. Makbuzlar ve diğer kağıtlar" başlıklı bölümünün
1/b fıkrasında, "Maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve
mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan
paralar (avans olarak ödenenler dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek
kişiler adına açılmış veya açılacak cari hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye
olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kağıtlar"ın nispi damga vergisine tabi olduğu
hükme bağlanmıştır. 2009/15725 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 01/01/2010 tarihinden geçerliolmak üzere Kanuna ekli (1) sayılı tablonun IV/1-b fıkrasındaki kağıtlara ilişkin damga vergisi oranı
binde 6,6 olarak belirlenmiştir.
Buna göre, üniversiteniz tarafından akademik personele yapılan makam tazminatı, yabancı
dil tazminatı, ek ödeme, geliştirme ödeneği, temsil tazminatı, görev tazminatı gibi ödemelere ilişkin
damga vergisi yönünden herhangi bir istisna hükmü bulunmayıp, gerek akademik personele
yapılacak söz konusu ödemeler, gerekse üniversitede çalışan idari personele yapılacak ek ödeme ve
özel hizmet tazminatı gibi ödemelere ilişkin düzenlenen kağıtların Kanuna ekli (1) sayılı tablonun
IV/1-b fıkrası uyarınca damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir."
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.