Vakıf üniversitesine bağışlanan veya üniversite tarafından satın alınan taşınmazlardan dolayı üniversitenin tapu harcı, diğer harçlar, emlak vergisi,
Özelge: Vakıf üniversitesine bağışlanan veya üniversite
tarafından satın alınan taşınmazlardan dolayı üniversitenin
tapu harcı, diğer harçlar, emlak vergisi, veraset ve intikal
vergisi ve damga vergisinden muaf olup olmadığı hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.34.18.01-003.01-885
Tarih:
06/03/2012
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü
Sayı :B.07.1.GİB.4.34.18.01-003.01-885 06/03/2012
Konu : Vakıf üniversitesine bağışlanan veya üniversite
tarafından satın alınan taşınmazlardan dolayı üniversitenin
tapu harcı, diğer harçlar, emlak vergisi, veraset ve intikal
vergisi ve damga vergisinden muaf olup olmadığı hk.
...
İlgi : ... tarihli özelge talep dilekçeniz.
İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu
hükümlerine tabi vakıf üniversitesi olduğunuz belirtilerek üniversitenize bağışlanan veya
üniversiteniz tarafından satın alınan taşınmazlardan dolayı üniversitenizin tapu harcı, diğer harçlar,
emlak vergisi, veraset ve intikal vergisi ve damga vergisinden muaf olup olmadığı hususunda görüş
talep edildiği anlaşılmaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 56 ncı maddesinin (a) fıkrasında, yükseköğretim üst
kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı kuruluşlara yapılacak her türlü bağış vevasiyetlerin, vergi, resim, damga resmi ve harçlardan muaf olduğu, bağış ve vasiyetlerin
kullanılmasında, bağış ve vasiyeti yapanların koydukları ve kanunlara göre geçerli sayılan kayıtlara
ve şartlara uyulacağı, (b) fıkrasında, üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitülerinin, genel bütçeye
dahil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler-istisnalar ve diğer mali kolaylıklardan
aynen yararlanacağı; Ek 7 nci maddesinde ise, vakıflarca kurulacak yüksek öğretim kurumlarının,
bu Kanunun 56 ncı maddesinde yer alan mali kolaylıklardan, muafiyetlerden ve istisnalardan aynen
istifade edecekleri ve bunların emlak vergisinden muaf tutulacakları hükümlerine yer verilmiştir.
1- DAMGA VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı
kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3 üncü maddesinde, damga vergisi mükellefinin kağıtları
imza edenler olduğu ve resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemler nedeniyle düzenlenen kağıtların
damga vergisinin kişiler tarafından ödeneceği; 8 inci maddesinde, bu Kanunda yazılı resmi daireden
maksadın genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerin olduğu, bu
dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı; 24
üncü maddesinin ikinci fıkrasında, birden fazla kişi tarafından imza edilen kağıtlara ait vergi ve
cezanın tamamından imza edenlerin müteselsilen sorumlu olduğu, bunlar arasında vergiden
müstesna olanların bulunmasının damga vergisinin noksan ödenmesini gerektirmeyeceği, damga
vergisinden muaf kuruluşlarca kişilerin (1) sayılı tabloda yer alan işlemleriyle ilgili olarak
düzenlenen ve sadece bu kurumların imzasını taşıyan kağıtlara ait verginin tamamının kişiler
tarafından ödeneceği, ancak bu kağıtlara ait verginin hiç ödenmemesi veya noksan ödenmesi
halinde vergi ve cezanın tamamından kişilerle birlikte kurumların müteselsilen sorumlu olduğu
hükümlerine yer verilmiştir.
Buna göre, vakıf üniversitesi olarak kurulan ve 2547 sayılı Kanunun 56 ve Ek 7 nci maddeleri
uyarınca muafiyeti bulunan üniversiteniz tarafından satın alınan veya üniversitenize bağışlanan
taşınmazların iktisabına ilişkin olarak üniversiteniz ile kişiler arasında düzenlenen kağıtlara ait
damga vergisinin kişiler tarafından ödenmesi gerekmekte olup, bu kağıtlara ait verginin
ödenmemesi veya noksan ödenmesi halinde ise üniversitenizin müteselsil sorumluluğu
bulunmaktadır.
2- HARÇLAR KANUNU YÖNÜNDEN
492 sayılı Harçlar Kanununun 2 nci maddesinde,"Yargı işlemlerinde bu kanuna bağlı (1) sayılı
tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir." denilmiş ve 13 üncü maddesinde de, Genel Bütçeye
dahil idarelerin bu Kanunun (1) ve (3) sayılı tarifelerine giren bütün işlemlerinin harçtan muaf
olduğu hükme bağlanmıştır.
Mezkur Kanunun 57 nci maddesinde, "Tapu ve Kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı
tarifede yazılı olanları, tapu ve kadastro harçlarına tabidir." denilmekte olup, 59 uncu maddesinin
(a) fıkrasında; genel ve özel bütçeli dairelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerin iktisap
edecekleri gayrimenkullerin vesair ayni hakların tescili, şerhi gerektiren işlemleri ve bunların
terkinlerinin harçtan muaf tutulacağı hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun 123 üncü maddesinde de, "Özel Kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle istisna
edilen işlemlerden harç alınmaz." denilmektedir.
Buna göre, 2547 sayılı Kanunun 56/a maddesi gereğince üniversitenize yapılacak bağışlarla ilgili
işlemlerde üniversitenizin 492 sayılı Kanun kapsamında yer alan harçlardan muaf tutulması
gerekmektedir.
Ayrıca, 2547 sayılı Kanunun 56/b ve Ek 7 nci maddeleri gereğince genel bütçeye dahil kamu kurum
ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetlerden ve istisnalardan yararlanacağı kanunla öngörülen
üniversitenizin 492 sayılı Kanuna bağlı (1) ve (3) sayılı tarifeler kapsamında yapacağı bütün
işlemleri yargı harçlarından, satın alma veya bağışlama yoluyla üniversitenize intikal edecek
taşınmazların iktisabı sırasında üniversitenizin tapu harcından muaf tutulması gerekir.3- EMLAK VERGİSİ KANUNU VE BELEDİYE GELİRLERİ KANUNU
YÖNÜNDEN
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 4 ve 14 üncü maddelerinin (a) fıkralarında, özel bütçeli
idarelere, il özel idarelerine, belediyelere, köy tüzel kişiliğine, kanunla kurulan üniversitelere ve
Devlete ait bina ve arazilerin, kiraya verilmeme şartı aranmaksızın emlak vergisinden daimi olarak
muaf olacağı hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu hükümle beraber 2547 sayılı Kanunun ek 7 nci maddesi hükmü uyarınca, kamu tüzel
kişiliğine sahip Üniversitenizin maliki bulunduğu bina ve arazilerin emlak vergisinden muaf
tutulması gerekmektedir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Ek 1 inci maddesinin birinci fıkrası ile, belediye sınırları
ve mücavir alanlar içinde yapılan her türlü bina inşaatı (ilave ve tadiller dahil), inşaat veya tadilat
ruhsatının alınmasında Ek 6 ncı maddesinde yer alan tarifede gösterilen nispet ve hadlerde bina
inşaat harcına tabi tutulmuş ve Ek 2 nci maddesinin (a) fıkrasıyla da, inşaat giderleri genel ve
katma bütçeler ile il özel idareleri ve belediye bütçelerinden karşılanan her türlü binaların, bina
inşaat harcından istisna tutulacağı hükme bağlanmıştır.
2464 sayılı Kanunun 80 inci maddesinde imarla ilgili harçlara (plan ve proje tasdik harcı, zemin
açma izni ve toprak hafriyatı harcı vb.) ilişkin hükümlere yer verilmiş olup 7269 sayılı Umumî
Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun
Hükümleri uyarınca yapılan yapı ve tesislerin imarla ilgili harçlar ve bina inşaat harcından,
organize sanayi bölgeleri ile sanayi ve küçük sanat sitelerinde yapılan yapı ve tesislerin ise bina
inşaat harcı ve yapı kullanma izni harcından müstesna olacağı hüküm altına alınmış ve üniversiteler
ile genel bütçeye dâhil idareler için herhangi bir muafiyet hükmü yer almamıştır.
Aynı Kanunun 86-94 üncü maddelerinde harcamalara katılma paylarının gayrimenkul sahiplerinden
alınacağı, 90 ıncı maddesinde, ibadet yerlerinden harcamalara katılma payının alınmayacağı, 97 nci
maddesinde de belediyelerin bu Kanunda harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin
isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek
tarifelere göre ücret almaya yetkili olduğu, belediyelere tekel olarak verilmiş işlerin kendi özel
hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir. Genel bütçeli idareler için ücret alınmayacağına dair
herhangi bir istisna hükmü bulunmamaktadır.
Bu hükümler ile 2547 sayılı Kanunun 56 ve ek 7 nci maddesi hükümleri birlikte
değerlendirildiğinde, Üniversitenizin, bina inşa edilmesi halinde inşaat giderlerinin Üniversitenizce
karşılanması kaydıyla bina inşaat harcından istisna tutulması; imarla ilgili harçlar, harcamalara
katılma payları ve ücretlerden ise istisna tutulmaması gerekmektedir.
4- VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti
uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların veraset yoluyla veya
herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir şekilde bir şahıstan diğer şahsa intikalinin veraset ve
intikal vergisine tabi olduğu hükme bağlanmış; yukarıda da belirtildiği üzere, 2547 sayılı Kanunun
56 ncı maddesinin (a) fıkrasında yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve
bunlara bağlı kuruluşlara yapılacak her türlü bağış ve vasiyetlerin, vergi, resim ve harçlardan muaf
olduğu, ek 7 nci maddesinde de vakıflarca kurulacak yüksek öğretim kurumlarının, söz konusu 56
ncı maddede yer alan mali kolaylıklardan, muafiyetlerden ve istisnalardan aynen istifade edecekleri
hususları düzenlenmiştir.
Bu itibarla, Üniversiteniz, bağış ve miras yoluyla intikal edecek mallar nedeniyle 2547 sayılı
Kanunun 56 ncı maddesinin (a) fıkrası ve ek 7 nci maddesi hükmü gereğince veraset ve intikal
vergisinden muaf olacaktır.Bilgi edinilmesini rica ederim.
...
Vergi Dairesi Başkanı a.
Grup Müdürü V.