Veraset ve intikal vergisine konu olacak menkul ve gayrimenkul mallarla mameleke girebilen sair bütün hak ve alacakların veraset yoluyla vukubulan intikallerde ölüm tarihi itibariyle değerlendirilmesi gerekmektedir.

Kanun Numarası

7338

Kanun

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU

Özelge No

B.07.1.GİB.0.60/6000-2444/82409

Özelge Tarihi

20.09.2007

Veraset ve intikal vergisine konu olacak menkul ve

gayrimenkul mallarla mameleke girebilen sair bütün

hak ve alacakların veraset yoluyla vukubulan

intikallerde ölüm tarihi itibariyle değerlendirilmesi

gerekmektedir.

T.C.

MALİYE BAKANLIĞI

Gelir İdaresi Başkanlığı

SAYI :B.07.1.GİB.0.60/6000-2444 ANKARA

KONU :

20.09.2007 / 82409

............ VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞINA

(Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü)

İlgi: 31/07/2007 tarih ve B.07.1.GİB.4.41.15.01.190-III-7/2820 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazınız ve eklerinin incelenmesinden, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa

göre, yapılan kamulaştırmalarda kamulaştırma yapılan yerlerin maliklerinin ölmüş

olması nedeniyle veraset ve intikal vergisi ile intikal harcının aranıp aranmayacağı

hususunda tereddüte düşüldüğü belirtilerek konu hakkındaki Başkanlığımız görüşünün

sorulduğu anlaşılmaktadır.

Yazınızda, Kamulaştırma Kanununa göre, yapılan kamulaştırmalarda, Harçlar

Kanununa ekli (4) sayılı tarifenin 20/a pozisyonu uyarınca ödenmesi gereken harcın

kamulaştırmayı yapan idarece ödeneceği, aynı tarifenin I/3 pozisyonunda belirtilen

intikal harcının ise kendisine mal intikal eden kişilerce ödenmesi gerektiği şeklindeki

görüşünüz Başkanlığımızca da uygun bulunmuş olup, veraset ve intikal vergisi ile ilgili

görüşümüz ise aşağıda açıklanmıştır.

Bilindiği üzere, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin

ikinci fıkrasının (b) bendinde, 2591 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, gayrimenkullerin

ticari işletmeye dahil olsun veya olmasın emlak vergisine esas olan değerle

değerleneceği esası getirilmiş ve takdir komisyonları marifetiyle gayrimenkuller için

"rayiç bedel" takdirine ilişkin işlemlere son verilmiş bulunmaktadır.

01/01/1983 tarihinde yürürlüğe giren bu değişikliğe göre, veraset yoluyla intikal eden

gayrimenkuller için mükelleflerce beyan edilecek değerin en az emlak vergisi tarhına

esas olan değer kadar olması esastır. Diğer bir ifade ile, veraset ve intikal vergisine

konu olacak gayrimenkuller için ölüm tarihindeki emlak vergisi değeri veraset ve intikal

vergisi için aynen geçerli olacaktır.

Aynı Kanunun 11 inci maddesinde, "Bu vergiye mevzu olacak malların değerleme günü,

miras yoluyla vukubulan intikallerde mirasın açıldığı, diğer suretle vaki intikallerde

malların hukuken iktisabedildiği gündür" hükmü yer alırken Kanunun 17 nci maddesinde

de, birinci fıkrada sayılan müesseselerde istihkakı bulunanların bu istihkakları üzerinde

bir tasarrufta bulunabilmeleri için istihkaklarından gerekli vergi tevkifatı yapıldıktan

sonra istihkakın bakiye kısmını alabilecekleri veya veraset ve intikal vergisini

ödediklerine dair bir tasdiknameyi ilgili kuruma ibraz etmek suretiyle istihkaklarını

kullanabilecekleri öngörülmektedir. Türk Medeni Kanununun 575 inci maddesinde ise,

mirasın ölüm ile açılacağı belirtilmektedir.

Buna göre, veraset ve intikal vergisine konu olacak menkul ve gayrimenkul mallarla

mameleke girebilen sair bütün hak ve alacakların veraset yoluyla vukubulan

intikallerde ölüm tarihi itibariyle değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu açıklamalar çerçevesinde;

1- Gayrimenkul sahipleri kamulaştırma kararından önce ölmüş ise, veraset ve intikal

vergisi tarhına murisin ölüm tarihindeki emlak vergisi tarhına esas olan değer, bu

değerin bulunmaması halinde ise asgari ölçülere göre belirlenen emlak vergisi değeri

(gayrimenkul sahipleri 01/01/1983 tarihinden önce ölmüş ise, gayrimenkuller için takdir

komisyonlarınca takdir edilecek rayiç bedel) esas alınacağından, ölen kişiler adına

bankaya yatırılan kamulaştırma bedelleri üzerinden herhangi bir tevkifat yapılmadan

tamamının mirasçılara ödenmesi gerekir.

Bu durumda, vergi dairesince mirasçılardan veraset yoluyla intikal eden gayrimenkule

ilişkin veraset ve intikal vergisi beyannamesi istenilecek ve genel hükümlere göre vergi

tarhiyatı gerçekleştirilecektir.

Ancak, veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmemiş veya verilmiş olmakla birlikte

gayrimenkulün yukarıda açıklanan şekilde tespit edilen değerleri üzerinden

hesaplanan (gayrimenkule isabet eden) vergi ödenmemiş ise, anılan Kanunun 19 uncu

maddesi uyarınca tamamının ödenmesinin veya 6183 sayılı Kanunun 10 uncu

maddesinde yazılı cinsten (Bu maddenin 5 inci bendinde yazılı menkul mallar hariç.)

teminat gösterilmesinin istenileceği tabiidir.

Kamulaştırılan gayrimenkulün kurum adına tesciline izin verilebilmesi için ya o

taşınmaza isabet eden verginin tamamen ödenmiş veyahut da vergiyi karşılayacak

miktarda teminat gösterilmiş olması esas olmakla birlikte, mükelleflerin söz konusu

vergiyi kendi imkanları ile ödeyemeyeceklerini veya başkaca bir teminat

gösteremeyeceklerini bildirmeleri hallerinde istimlaki yapan kuruma verginin

tamamının kestirmek ve bloke ettirmek suretiyle kurum adına tesciline izin verilmesi

mümkün bulunmaktadır.

2- Gayrimenkul sahipleri kamulaştırma kararından sonra ölmüş ise, mirasçılara

gayrimenkul intikalinden söz edilemeyeceğinden kamulaştırmayı yapan kurumca

bankaya yatırılan para alacak olarak intikal etmiş sayılacaktır. Bankada bulunan

paranın mirasçılara ödenmesi sırasında, intikal eden tüm malların veraset ve intikal

vergisinin ödendiğini gösterir belge değil, sadece 17/12/1996 tarih ve 1996/5 Seri

Numaralı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu İç Genelgesinde açıklanan şekilde

hesaplanacak bankadaki paraya isabet eden verginin ödenmesi halinde, ilgililere

tasdikname verilecektir. Tasdikname verilebilmesi için de, veraset ve intikal vergisi

beyannamesinin verilmiş olması ve tasdikname istenilen paranın bu beyannamede

gösterilmiş bulunması, tahakkuk eden vergiden paraya isabet eden vergi tutarı ile

vadesi geçmiş taksitlerin ödenmiş olması gerekmektedir. Bu şekilde tasdikname alan

mirasçıların istihkakları üzerinden bankaca stopaj yapılmadan kamulaştırma bedelinin

tamamı ödenecektir.

Ancak, mirasçılardan tasdikname ibraz etmeyenlerin istihkakları üzerinden Veraset ve

İntikal Vergisi Kanununun 17 nci maddesi uyarınca bankaca, vergiye karşılık teminat

(stopaj) alınmak suretiyle bakiye miktarın hak sahiplerine ödenmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılmasını rica ederim.

Başkan a.