Veraseten intikal eden ticari araç nedeniyle yapılacak mükellefiyet kaydı hk.
Özelge: Veraseten intikal eden ticari araç nedeniyle
yapılacak mükellefiyet kaydı hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.35.16.01-176200-234
Tarih:
10/06/2011
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
MÜKELLEF HİZMETLERİ GELİR VERGİLERİ GRUP MÜDÜRLÜĞÜ
Sayı : .4.35.16.01-176200-234 10/06/2011
Konu : Ticari kazanç.
İlgide kayıtlı özelge talep formunda; ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi numarasında kayıtlı
mükellefi iken, ...2009 tarihinde vefat eden oğlunuz ...'e ait ticari aracın ½ hissesinin gelininize, ¼
hissesinin eşinize, ¼ hissesinin veraseten şahsınıza intikal ettiği, kendinizin ve eşinizin yaşlı olması
nedeniyle söz konusu araçla ticari faaliyette bulunmak istemediğinizi, araç için açılması gereken
mükellefiyetin gelininiz adına açılmasını istediğinizi anılan Vergi Dairesine bildirdiğinizi belirterek,
söz konusu araç için adınıza ticari kazanç yönünden mükellefiyet kaydı açılıp açılmayacağı
hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Ticari Kazancın Tarifi" başlıklı 37 nci maddesinde; "Her türlü
ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ticari kazançtır.
...
Ticari kazanç, Vergi Usul Kanunu hükümlerine ve bu kanunda yazılı gerçek (Bilanço veya işletme
hesabı esası) veya basit usullere göre tespit edilir." hükmü yer almıştır.
Aynı Kanunun "Değer Artışı Kazançları" başlıklı Mükerrer 80 inci maddesinde; "Aşağıda yazılı mal
ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazançlarıdır." hükmü yer almış ve
bunların neler olduğu 6 bent halinde sıralanmış olup anılan maddenin (4) numaralı bendinde;
"Ortaklık haklarının veya hisselerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar" değer artışı kazancı
olarak belirtilmiş, ikinci paragrafında ise; "Bu maddede geçen "elden çıkarma" deyimi, yukarıda
yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası,
kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder.
Bir takvim yılında elde edilen değer artışı kazancının, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası
araçlarının elden çıkarılmasından sağlananlar hariç, (270 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile
1/1/2009 tarihinden itibaren 7.600-TL.) gelir vergisinden
müstesnadır.
Faaliyetine devam eden ticarî bir işletmenin kısmen veya tamamen satılmasından veya ticarî
işletmeye dahil amortismana tâbi iktisadî kıymetlerle birinci fıkrada yazılı hakların elden
çıkarılmasından doğan kazançlar ticarî kazanç sayılır ve bunlara ticari kazanç hakkındaki hükümler
uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Konuya ilişkin olarak yayınlanan 2003/3 Sıra No.lu Gelir Vergisi Kanunu İç Genelgesinde;
nakliyecilik faaliyeti ile uğraşan mükelleflerin nakliyecilikte kullandıkları araçların trafik
kayıtlarının hususiye çevrilerek işi bırakma bildiriminde bulunmaları halinde yapılacak işlemler ile
araçların kaza yapması, çalınması veya el konulması nedeniyle veya bunlara benzer nedenlerle
faaliyetlerine devam etme imkanı kalmadığı durumlarda yapılacak işlemler açıklanmış olup, anılan
iç genelgenin son paragrafında ise "Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı işi bırakma bildirimdebulunan mükelleflerin ticari faaliyetine devam etme imkanlarının kalmadığı tarih itibariyle
mükellefiyetleri kaldırılacaktır. İşi bırakma bildiriminde geç bulunulması bu durumu
değiştirmemekte olup, geç bildirimden dolayı usulsüzlük cezası uygulanacağı tabiidir." denilmiştir.
Konu hakkında ... Vergi Dairesi Müdürlüğü ile yapılan yazışma sonucunda alınan ...2010 tarih ve ...
sayılı yazıdan; Dairelerine verdiğiniz ...2010 tarih ve ... sayılı dilekçe ve eki ... .... Noterliğinin
...2010 tarih ve ... sayılı muvafakatname ile söz konusu araçtan dolayı muris ...'in eşi ... adına
nakliyecilik faaliyetinden dolayı mükellefiyet kaydı açılmasını talep ettiğiniz, bunun üzerine
dairelerinin yoklama memurlarınca ... nezdinde düzenlenen ...2010 tarih ve ... sayılı yoklama fişi
ile, araç üzerinde % 50 hissesi olması nedeniyle şahsı adına mükellefiyet kaydı açılmasını
istemediğini beyan ettiği, ayrıca adı geçen nezdinde düzenlenen ...2010 tarih ve ... sayılı yoklama
fişi ile söz konusu aracın evinizin önünde durduğu, aracın ruhsat ve belgelerinin şahsınızda
bulunduğu ve verdiğiniz muvafakatnameyi kabul etmediği, bu nedenle dairelerince ... vergi
numarası ile ortaklık adına Katma Değer Vergisi ve Stopaj Gelir Vergisi mükellefiyet kaydının
yapıldığı, ... vergi numarasında ..., ... vergi numarasında adınıza, ... vergi numarasında ... adına
gerçek Gelir Vergisi ve Gelir Geçici Vergi mükellefiyeti tesis edildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar uyarınca; ... Vergi Dairesi Müdürlüğünce murisiniz ...'in
ölüm tarihi olan ...2009 tarihinde mirasçılar adına adi ortaklık olarak, şahsınız ve diğer mirasçıların
herbirisi adına da gerçek usulde gelir vergisi mükellefiyet kaydı yapılmasında bir isabetsizlik
bulunmamakta olup, söz konusu araçtan elde edeceğiniz kazancın ticari kazanç olarak
vergilendirilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan adınıza tesis edilen ticari kazanç mükellefiyetinin sona ermesi, söz konusu aracı
tamamen ya da kendinize düşen payını satmanız veya 2003/3 sayılı Gelir Vergisi Kanunu İç
Genelgesi'nde belirtilen esaslar çerçevesinde işlem yapılması halinde mümkün olabilecektir.
Ayrıca, ortaklıktaki hissenizi bedel karşılığı devretmeniz durumunda, bu devirden elde edilen
kazancın değer artışı kazancı, bedelsiz devretmeniz halinde ise ivazsız intikal olarak
vergilendirilmesi gerekmektedir.
Bilgi edinmesi rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.