vergi dairesi tarafından verilmiş ilişik kesme belgesi olmaksızın veraset yoluyla veya ivazsız suretle intikal eden gayrimenkullerin devir ve ferağına izin verilmesi mümkün olmadığı hakkında...

Kanun Numarası

7338

Kanun

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU

Özelge No

B.07.1.GİB.0.60/6000-2523

Özelge Tarihi

30.06.2009

vergi dairesi tarafından verilmiş ilişik kesme belgesi

olmaksızın veraset yoluyla veya ivazsız suretle intikal

eden gayrimenkullerin devir ve ferağına izin verilmesi

mümkün olmadığı hakkında...

T.C.

MALİYE BAKANLIĞI

Gelir İdaresi Başkanlığı

SAYI :B.07.1.GİB.0.60/6000-2523

KONU :

30.06.2009

.......................... BAKANLIĞINA

(........................... Daire Başkanlığı)

İlgi: ..................... tarih ve ..................... sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazınızda, intifa hakkı sahibinin ölümü üzerine intifa hakkının kuru mülkiyet

sahibine intikali halinde veraset ve intikal vergisine tabi tutulup tutulmayacağı

hususunda tapu sicil müdürlüklerince farklı uygulamalar yapıldığı belirtilerek,

uygulamada birliğin sağlanması için bu konudaki Başkanlığımız görüşünün sorulduğu

anlaşılmaktadır.

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti

uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların veraset yoluyla

veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan diğer şahsa

intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu, aynı Kanunun 2 nci maddesinin (b)

bendinde "mal" tabirinin; mülkiyete konu olabilen menkul ve gayrimenkul şeylerle

mameleke girebilen diğer bütün hakları ve alacakları ifade ettiği hükme bağlanmıştır.

7421 sayılı Türk Medeni Kanununun 795 inci maddesinde "İntifa hakkı, taşınırlarda

zilyetliğin devri, alacaklarda alacağın devri, taşınmazlarda tapu kütüğüne tescil ile

kurulur.

Taşınır ve taşınmazlarda intifa hakkının kazanılması ve tescilinde, aksine düzenleme

olmadıkça, mülkiyete ilişkin hükümler uygulanır.

Taşınmaz üzerindeki yasal intifa hakkı tapu kütüğüne tescil edilmemiş olsa bile, durumu

bilenlere karşı ileri sürülebilir. Tescil edilmiş ise, herkese karşı ileri sürülebilir" hükmü yer

almaktadır. Aynı Kanunun 797 inci maddesinde de intifa hakkının, intifa sahibinin

ölümüyle ortadan kalkacağı belirlenmiştir.

Bu hükümlere göre, başkasına ait bir eşya veya mal varlığı üzerinde belli bir kişiye tam

yararlanma olanağı sağlayan bir sınırlı ayni hak olan ve iktisadi bir değer niteliğine

sahip intifa hakkı, Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 2 nci maddesinde tanımlanan

mal kapsamına girmekte olup bir kişiden diğer bir kişiye intikalinin vergiye tabi

tutulması gerekir. İntifa hakkının şahsa bağlı bir hak olması vergilendirmeyi etkilemez.

Anılan Kanunda intifa hakkının veraset yolu ile veya ivazsız suretle intikalinin vergiden

istisna edileceğine dair bir hüküm de bulunmamaktadır.

Ayrıca intifa hakkı, şahsa bağlı bir hak olması nedeniyle sahibinin ölümü ile son

bulmakta ve kuru mülkiyetle birleşmektedir. Diğer bir ifade ile intifa hakkı, sahibi öldüğü

zaman mirasa dahil olmamakta, doğrudan kuru mülkiyet sahiplerine geçmektedir.

Bu durumda, intifa hakkının veraset yolu ile intikalinde vergilendirme işlemlerinin

mirastan ayrı yapılması gerekmektedir. Verginin mükellefi ise intifa hakkı kendisine

intikal eden kuru mülkiyet sahibinin olacağı açıktır. Kuru mülkiyet sahibinin kanuni ya da

mansup mirasçı veya tamamen farklı bir kişi olmasının vergilendirme bakımından

herhangi bir önemi bulunmamaktadır.

Bu açıklamalar çerçevesinde, intifa hakkı sahibinin ölümü üzerine sahip olduğu intifa

hakkının ilgili olduğu gayrimenkullerin kuru mülkiyet sahibine intikali, ivazsız bir intikal

olup, bu intikal nedeniyle veraset ve intikal vergisinin aranılması gerekmektedir.

Diğer taraftan, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 19 uncu maddesinin

ikinci ve üçüncü fıkralarında "Tescil tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde sonucu ilgili

vergi dairesine bildirilmek üzere, intikal eden gayrimenkullerin tescil işlemi veraset ve

intikal vergisinin tahakkuku beklenilmeksizin yapılır. Ancak, intikali yapılan gayrimenkule

isabet eden veraset ve intikal vergisi tamamen ödenmedikçe devir ve ferağı yapılamaz

ve üzerinde herhangi bir aynı hak tesis edilemez. Tapu memurları vergi dairesince

verilmiş ilişik kesme belgesi olmaksızın devir ve ferağ işlemi yapamazlar, aksi halde

verginin ödenmesinden mükellefler ile birlikte müteselsilen sorumlu olurlar.

Ancak, mükelleflerce tahakkuk eden vergiye karşılık 6183 sayılı Kanunun 10 uncu

maddesinde yazılı cinsten (Bu maddenin 5 inci bendinde yazılı menkul mallar hariç)

teminat gösterildiği takdirde intikal eden gayrimenkullerin bir kısmının veya tamamının

devir ve ferağına izin verilebilir. Teminat olarak gösterilecek gayrimenkullerin değeri

6183 sayılı Kanunun 91 inci maddesine göre tespit edilir." hükmü yer almaktadır.

Bu hükümlere göre, veraset yoluyla veya ivazsız suretle intikal eden gayrimenkullerin

tapuda devir ve ferağının yapılabilmesi için tapu memurlarınca, vergi dairesi

tarafından verilmiş ilişik kesme belgesi olmaksızın veraset yoluyla veya ivazsız suretle

intikal eden gayrimenkullerin devir ve ferağına izin verilmesi mümkün değildir.

Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılmasını arz ederim.

Başkan a.