Vergi Denetmenlerince düzenlenen inceleme raporuna göre tarhiyat yapılması hk.

Kanun Numarası

7338

Kanun

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU

Özelge No

B.07.1.GİB.0.60/6000-2361-60104

Özelge Tarihi

06.07.2007

Vergi Denetmenlerince düzenlenen inceleme raporuna

göre tarhiyat yapılması hk.

T.C.

MALİYE BAKANLIĞI

Gelir İdaresi Başkanlığı

SAYI :B.07.1.GİB.0.60/6000-2361 ANKARA

KONU :

06/07/2007 60104

.....................................................

İLGİ: 26/07/2005 tarih ve B.07.4.DEF.0.45.11/60-5-2/371 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıda, ..................'ın 06/06/2005 tarihinde ölümü üzerine muristen intikal

eden öz sermayenin tespiti amacıyla Vergi Denetmeni ................. ve .................. tarafından

yapılan inceleme sonucu 18.02.2005 gün ve VDENR.2005-1012/21 sayılı vergi inceleme

raporunun düzenlendiği, ilgili vergi dairesince veraset ve intikal vergisi yönünden

matrah takdiri için dosyanın Takdir Komisyonuna sevk edildiği, Takdir Komisyonu

Başkanlığınca da söz konusu raporda öz sermaye tespitinin sadece bilançoda yer alan

bilgilere dayalı olarak yapıldığı, bilanço kalemlerinin ayrı ayrı değerlendirilmediği

komisyona sevk edilen diğer dosyalarda mevcut olan öz sermaye tespitine yönelik

diğer inceleme raporlarında bilanço kalemleri ayrı ayrı değerlendirildiğinden matrah

takdirlerinin buna göre yapıldığı belirtilerek, uygulama birliğinin sağlanması ve vergi

matrahının doğru tespitinin yapılabilmesi için öz sermaye tespitine yönelik yapılan

incelemelerde bilanço bilgilerine dayalı tespitin yeterli olup olmayacağı, bilanço

kalemlerinin ayrı ayrı değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususundaki Başkanlığımız

görüşü sorulmaktadır.

Bilindiği üzere, mükellefler ilk tarhiyatta dikkate alınmak üzere iktisap ettikleri malları,

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10'ncu maddesine göre değerleyerek

beyan etmek zorundadırlar. Anılan maddenin (a) bendinde, ticari sermayenin, bilanço

esasına göre defter tutanlarda, ölüm tarihine takaddüm eden takvim yılı bilançosuna

( veya ölüm günü itibariyle çıkarılacak bilançoya) göre bulunacak öz sermaye olduğu

açıklanmıştır. Ancak, idare nihai tarhiyatta ölüm tarihi itibariyle çıkarılacak bilanço

üzerinden vergi matrahını hesaplamak durumundadır.

Buna göre, mirasçılar ister ölüm tarihine takaddüm eden takvim yılı bilançosunu,

isterse ölüm tarihindeki bilançoyu esas almış olsunlar, bilançonun aktif ve pasifinde yer

alan iktisadi kıymetleri Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10'uncu maddesinde

belirtilen değerleme ölçülerine göre beyan etmeleri, değerleme ölçüsü belirtilmeyenleri

ise 213 sayılı Vergi Usul Kanununun iktisadi kıymetlerin değerlendirilmesine ilişkin

hükümlerine göre düzenlenmiş bilanço değerleri üzerinden öz sermayeyi hesaplayıp

beyan etmeleri, idarenin de bilançoda yer alan iktisadi kıymetleri Vergi Usul Kanununun

servetleri değerleme ile ilgili hükümlerine göre değerleyip kesin vergi matrahına

ulaşılması gerekir.

Bu nedenle, ilk tarhiyatla ilgili değerleme ölçülerinin yanlış ve eksik kullanılmasından

dolayı inceleme raporuyla bulunan matrah farkı üzerinden ayrıca tarhiyat yapılmayıp,

bilanço kalemlerinin takdir komisyonlarınca takdiri yapıldıktan sonra belirlenecek nihai

matrah üzerinden tarhiyatın yapılması gerekmektedir.

Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 3 üncü kitabının 1 inci kısmının 3 üncü

bölümünde servetlerin değerlemesi hususu hükme bağlanmıştır. Anılan Kanunun 291

inci maddesinde, bir vergiye matrah olan servetin veya servet unsurlarının

değerlenmesinde söz konusu bölümdeki yazılı esasların cari olacağı hüküm altın

alınmıştır. Aynı Kanunun 292 inci maddesinde ticari sermayenin unsurlarından emtia,

gemiler ve taşıtlar, tesisat ve makineler, demirbaş eşya ve diğer menkul malların emsal

bedelleri ile değerleneceği açıklanmıştır. İleriki maddelerde ticari sermayeye dahil

olmayan menkul malların ve gemilerin, esham, tahvilat ve yabancı paraların, alacak ve

borçların, hakların, bina ve arazilerin nasıl değerleneceği hükme bağlanmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, yazınızda sözü edilen olayda, muristen

intikal eden ticari sermayenin Vergi Usul Kanununun 3 üncü kitabının 1 inci kısmının

üçüncü bölümünde yer alan hükümler doğrultusunda, ticari sermayeye dahil iktisadi

kıymetler bazında değerlenmesi kanun gereğidir.

Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yapılmasını rica ederim.

Başkan a.