Vergi mükelle yeti olmayanlara verilen yapı denetim hizmeti karşılığında alınan bedel üzerinden yapılan iskonto için KDV ve belge düzeni uygulaması hk.
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü
Sayı :B.07.1.GİB.4.34.19.02-019.01-2543 13/08/2012
Konu :Vergi mükelle yeti olmayanlara verilen
yapı denetim hizmeti karşılığında alınan
bedel üzerinden yapılan iskonto için KDV
ve belge düzeni uygulaması hk.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun ve dilekçenizin incelenmesinden, kurumunuzun faaliyet konusunun yapı
denetim işi olduğu, belediyenin, yapılan işin bedelini kurumunuz adına müşterilerden tahsil ettiği, iş bitiminde hak ediş
faturasının gerçek tutar üzerinden müşteriler adına düzenlendiği ve belediyeden bu bedelin tahsil edildiği, daha sonra
müşteriye %30 civarında iskonto uyguladığınız ve bu iskonto tutarının müşterilere nakden iade edildiği, ancak
müşterilerin vergi mükelle yetinin bulunmaması nedeniyle yapılan iade karşılığında kurumunuza belge
düzenleyemedikleri belirtilerek; söz konusu tutarın ne şekilde belgelendirileceği konusunda Başkanlığımız görüşünün
talep edildiği anlaşılmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu'nun, 1/1'inci maddesinde; ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest
meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu,
20'nci maddesinde; teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın bu işlemlerin karşılığını oluşturan bedel olduğu, bedel
deyiminin ise malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler
karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para
ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği,
25/a maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen ticari teamüllere uygun
miktardaki iskontoların KDV matrahına dahil olmadığı,
35'inci maddesinde ise; malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya sair
sebeplerle matrahta değişiklik vuku bulduğu hallerde, vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükelle erin bunlar için
borçlandığı vergiyi; bu işlemlere muhatap olan mükelle erin ise indirme hakkı bulunan vergiyi değişikliğin mahiyetine
uygun şekilde ve değişikliğin vuku bulduğu dönem içinde düzelteceği,
hüküm altına alınmıştır.
Bu hükümlere göre; KDV'ye tabi işlemlerde verginin matrahı bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olup,
verginin bu şekilde belirlenecek matrah üzerinden hesaplanması gerekmektedir. Ancak, ticari teamüllere uygun olmak
kaydıyla fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen iskonto tutarları KDV matrahına dahil edilmeyecektir.
Öte yandan, 05/02/2008 tarih ve 26778 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama
Yönetmeliği'nin 26'ncı maddesinde;
"(1) Yapı denetim hizmeti için yapı denetim kuruluşuna ödenecek hizmet bedellerine esas oranlar, aşağıdaki
cetvelde belirlenen asgari hizmet bedelleri oranlarından az olmamak şartıyla, projenin özellikleri ile yapının bulunduğu
bölgenin ziki, ekonomik ve sosyal özellikleri dikkate alınarak yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedilecek
sözleşmede belirtilir.
(2) Yapı denetim hizmet bedeli, yapı yaklaşık maliyeti ile hizmet bedeline esas oranın çarpımı suretiyle elde edilen
bedeldir. Bu bedele proje ve yapı denetimi ile her türlü muayene ve deney ücreti dahildir."
hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümler çerçevesinde, yapı denetim hizmet bedelleri, Yönetmeliğin 26'ncı maddesinde belirlenen asgari
hizmet bedelleri oranlarından az olmamak şartıyla belirlenebileceğinden, söz konusu işlemde KDV matrahının bu
tutardan aşağı olması söz konusu değildir. Asgari tutarın üzerinde bir yat belirlenmesi halinde ise, ancak asgari tutara
kadar bir iskonto yapılabilecek ve bu şekilde belirlenecek iskonto tutarı fatura üzerinde açıkça gösterilmek suretiyle
matraha dahil edilmeyecektir.
Ancak, asgari hizmet bedeli tutarının altında bir indirim yapılsa dahi, bu tutarın hizmeti alan yapı sahibi tarafından
düzenlenecek bir fatura ile matrahta bir düzeltme yapılması mümkün bulunmamaktadır.
Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 234 üncü maddesinde; "Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit
usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan serbest meslek erbabının ve çiftçilerin:
Vergiden muaf esnafa; yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları emtia içinde tanzim edip işi yapana veya
emtiayı satana imza ettirecekleri gider pusulası vergiden muaf esnaf tarafından verilmiş fatura hükmündedir. Bu belge
birinci ve ikinci sınıf tüccarların, zati eşyalarını satan kimselerden satın aldıkları altın, mücevher gibi kıymetli eşya için de
tanzim edilir.
Gider pusulası, işin mahiyeti, emtianın cins ve nev'i ile miktar ve bedelini ve iş ücretini ve işi yaptıran ile yapanın
veya emtiayı satın alan ile satanın adlarıyla soyadlarını (Tüzel kişilerde unvanlarını) ve adreslerini ve tarihi ihtiva eder ve
iki nüsha olarak tanzim ve bir nüshası işi yapana veya malı satana tevdi olunur.
Gider pusulaları, seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir." hükmüne yer verilmiştir.
Bu itibarla, yapı denetim hizmet sözleşmesinde belirlenerek hizmet bedeli üzerinden yapılacak iskonto tutarının
ana işleme ilişkin faturada gösterilmemiş olması halinde, vergi mükelle yeti olmayanlara yapılacak olan bu iskontonun
şirketiniz tarafından düzenlenecek gider pusulası ile tevsiki mümkün bulunmaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu illeriniz dolayısıyla vergi tarh
edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.