Yapılan buluşun noter belgeli olarak kiralanmasından elde edilecek gelirin sınai mülkiyet haklarında istisna kapsamına girip girmeyeceği
Yapılan buluşun noter belgeli olarak kiralanmasından elde
edilecek gelirin sınai mülkiyet haklarında istisna kapsamına
girip girmeyeceği
Sayı:
B.07.1.GİB.4.34.16.01-120[89-2015/177]-99528
Tarih:
02/12/2015
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
Sayı :62030549-120[89-2015/177]-99528 02/12/2015
Konu :Yapılan buluşun noter belgeli olarak
kiralanmasından elde edilecek
gelirin sınai mülkiyet haklarında
istisna kapsamına girip girmeyeceği
İlgide kayıtlı özelge talep formu ve ek dilekçenizin incelenmesinden, serbest meslek erbabı
olarak serbest diş hekimliği faaliyetinde bulunduğunuz, bilimsel tecrübenize dayalı bilgi birikiminizi
kullanarak "Dil temizleme aracı" buluşunu gerçekleştirdiğiniz ve patent belgesi almak için Türk
Patent Enstitüsü'ne başvuruda bulunduğunuzu belirtilerek, söz konusu buluşunuzun patent belgesi
olmadan noterden belgeli olmak koşuluyla bir şirkete kiralanması sonucu elde edeceğiniz gelirden
dolayı sınai mülkiyet hakları istisnasından yararlanıp yararlanamayacağınız hususunda bilgi talep
edildiği anlaşılmakta olup konu hakkında Başkanlığımız görüşleri aşağıda açıklanmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun
65 inci maddesinde; "Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest
meslek kazancıdır.
Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya
ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk
altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır."
67 nci maddesinin birinci fıkrasında; "Serbest meslek kazancı bir hesap dönemi içinde
serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve
para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyla yapılan giderler indirildikten sonra
kalan farktır."
hükümleri yer almıştır.
Öte yandan, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun "Sınai mülkiyet haklarında istisna"
başlıklı 5/B maddesinde;
"(1) Türkiye'de gerçekleştirilen araştırma, geliştirme ve yenilik faaliyetleri ile yazılım
faaliyetleri neticesinde ortaya çıkan buluşların;
a) Kiralanması neticesinde elde edilen kazanç ve iratların,
b) Devri veya satışı neticesinde elde edilen kazançların,
c) Türkiye'de seri üretime tabi tutularak pazarlanmaları hâlinde elde edilen kazançların,
ç) Türkiye'de gerçekleştirilen üretim sürecinde kullanılması sonucu üretilen ürünlerin
satışından elde edilen kazançların patentli veya faydalı model belgeli buluşa atfedilen kısmının,
% 50'si kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu istisna, buluşa yönelik hakların ihlal edilmesi
neticesinde elde edilen gelirler ile buluş nedeniyle alınan sigorta veya diğer tazminatlar için de
uygulanır.
(2) İstisnanın uygulanabilmesi için;
a) İstisna uygulamasına konu buluşun, 24/6/1995 tarihli ve 551 sayılı Patent Haklarının
Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamında patent veya faydalı model belgesi
verilerek koruma altına alınan buluşlar arasında yer alması ve buluşa ilişkin incelemeli sistem ile
patent veya araştırma raporu sonucunda faydalı model belgesi alınması,
b) İstisna uygulamasından yararlanabilecek kişilerin, 551 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 2 nci maddesinde belirtilen nitelikleri taşıması ve bu kişilerin patentli veya faydalı
model belgeli buluşu geliştirme yetkisini haiz bulunması şartıyla, patent veya faydalı model
belgesinin sahibi ya da patent veya faydalı model belgesi üzerinde tekel niteliğinde özel bir ruhsata
sahip olması,
c) İstisnadan yararlanılacak ilk yıl, buluşun oluşturacağı katma değer dikkate alınarak devir
veya satış hâlindeki değerinin tespitine yönelik Maliye Bakanlığı tarafından değerleme raporu
düzenlenmesi,
gerekmektedir.
...
(4) Bu madde gelir vergisi mükellefleri hakkında da uygulanır.
..."
hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "5.14.3. İstisnadan
yararlanma şartları" başlıklı bölümünde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiş olup, "5.14.3.2.
İncelemeli sistemle patent veya olumlu araştırma raporu sonucunda faydalı model belgesi alınması"
alt başlıklı bölümünde ise;
"İstisna uygulamasına konu buluşun, 24/6/1995 tarihli ve 551 sayılı Patent Haklarının
Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) kapsamında patent veya faydalı model
belgesi verilerek koruma altına alınan buluşlar arasında olması ve buluşa ilişkin incelemeli sistemle
patent veya olumlu araştırma raporu sonucunda faydalı model belgesi alınması şarttır.
Dolayısıyla, istisna uygulamasına konu edilecek buluşlar için TPE tarafından tescil edilmiş
incelemeli sistemle patent veya olumlu araştırma raporu sonucunda faydalı model belgesi alınması
gerekmektedir."
açıklamalarına yer verilmiştir.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, sınai mülkiyet haklarında istisna uygulamasından
yararlanabilecek kişilerin, 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde belirtilen
nitelikleri taşıması ve bu kişilerin patentli veya faydalı model belgeli buluşu geliştirme yetkisine
haiz bulunması şartıyla, patent veya faydalı model belgesinin sahibi ya da patent veya faydalı model
belgesi üzerinde tekel niteliğinde özel bir ruhsata sahip olması gerekmekte olup, buluşunu
gerçekleştirdiğiniz "Dil temizleme aracı" adlı ürüne ait kullanım hakkının patent veya faydalı model
belgesi bulunmaksızın noterden belgeli olarak bir şirkete kiralanması karşılığı elde edeceğiniz
kazancın sınai mülkiyet haklarında istisna uygulamasından yararlanması mümkün
bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.