"Yapılmakta Olan Yatırımlar" hesabında yer alan bakiyenin, ilgili olduğu liman inşaatının devredildiği iştirake yansıtılması

"Yapılmakta Olan Yatırımlar" hesabında yer alan bakiyenin,
ilgili olduğu liman inşaatının devredildiği iştirake
yansıtılması
Sayı: 
70280967-105[269-2015/5]-45
Tarih: 
11/05/2016
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
KOCAELİ VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
 
Sayı : 70280967-105[269-2015/5]-45 11.05.2016
Konu : Yansıtma faturası  
         
…………
İlgi  : …
            İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden; şirketinizin doğrudan veya
tamamen veya kısmi olarak sahip olduğu iştirakleri vasıtasıyla her türlü ulusal veya uluslararası
liman işletmeciliği yapmak ve bununla ilgili hizmetleri sunma faaliyetleriyle iştigal etmek üzere
kurulduğu, bu faaliyetleri yerine getirebilmek amacıyla Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından
tarafınıza …. Mevkiinde arazi tahsis edildiği, önceki hesap dönemlerinde şirketinizin kendi
mülkündeki araziler ile Milli Emlak Genel Müdürlüğünden kullanım izni alınan arazi ve dolgu
alanları üzerinde liman inşaatı başlattığınızı, ancak, şirketinizin uluslararası yönetim mercileri
tarafından Türkiye'deki yapılanmanızın zorunlu olarak değiştirilmesi sebebiyle şirketinizin liman
yatırımlarını 29.06.2012 tarihinde …. İşletmeleri A.Ş. adlı iştiraki üzerinden gerçekleştirilmesinin
planlandığı, bu nedenle Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından liman için tahsis edilen arazinin …
İşletmeleri A.Ş.'ye kiralanmasında bir sakınca olmadığı hususunda yazı alındığı, aynı zamanda
anılan şirketin KDV Kanununun 13/e maddesine istinaden vergi istisna belgesi aldığı belirtilerek,
şirketiniz bilançosunda yer alan ve liman inşaatı için devir tarihine kadar yapılan tüm harcamaların
"258- Yapılmakta Olan Yatırımlar" hesabında izlendiği, söz konusu harcamaların bir bölümünün
KDV'den istisna olan harcamalar olduğu ve aktifleştirilen KDV'ye tabi olmayan kur farkı giderleri
vb. nitelikte KDV'ye tabi tutulmayan harcamalardan oluştuğu belirtilerek "258- Yapılmakta Olan
Yatırımlar" hesabında yer alan bakiyenin liman inşaatının devrolunan iştirakiniz … İşletmeleri
A.Ş.'ye yansıtılacağı belirtilerek yansıtma işlemlerinin vergi mevzuatı karşısındaki durumu
hususunda Başkanlığımızdan görüş talep edildiği anlaşılmıştır.
            I- KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
            5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında, kurumların,
ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden
mal veya hizmet alım ya da satımında bulunmaları durumunda, kazancın tamamen veya kısmen
transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılacağı hüküm altına alınmış olup alım,
satım, imalat ve inşaat işlemleri, kiralama ve kiraya verme işlemleri, ödünç para alınması ve
verilmesi, ikramiye, ücret ve benzeri ödemeleri gerektiren işlemlerin her hal ve şartta mal veya
hizmet alım ya da satımı olarak değerlendirileceği belirtilmiştir.
            Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında, ilişkili kişilerin kurumların kendi ortakları,
kurumların veya ortaklarının ilgili bulunduğu gerçek kişi veya kurum ile idaresi, denetimi veya
sermayesi bakımından doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunduğu ya da nüfuzu altında
bulundurduğu gerçek kişi veya kurumları ifade ettiği; üçüncü fıkrasında ise emsallere uygunluk
ilkesinin tanımı yapılarak emsallere uygunluk ilkesinin ilişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alımya da satımında uygulanan fiyat veya bedelin, aralarında böyle bir ilişkinin bulunmaması
durumunda oluşacak fiyat veya bedele uygun olmasını ifade ettiği hükme bağlanmıştır.
            Buna göre, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımından söz edebilmek için;
            - Bir kurum tarafından bir mal veya hizmet alım ya da satımının yapılmış olması,
            - Söz konusu kurumun bu mal veya hizmet alım ya da satımını ilişkili kişilerle yapmış olması,
            - Bu mal veya hizmet alım ya da satımında "emsallere uygunluk ilkesi"ne aykırı olarak fiyat
veya bedel tespiti yapılmış olması,
            gerekmektedir.
            Konuya ilişkin ayrıntılı açıklamaların yapıldığı 1 seri no.lu Transfer Fiyatlandırması Yoluyla
Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğin "4- Emsallere Uygunluk İlkesi" başlıklı
bölümünde; "… Emsallere uygun fiyat veya bedel, aralarında ilişkili kişi tanımına uygun herhangi
bir ilişki olmayan kişilerin tamamen işlemin gerçekleştiği andaki koşullar altında oluşturduğu
piyasa ya da pazar fiyatı olarak da adlandırılan tutardır. Bu fiyat veya bedel, işlem anında hiçbir etki
olmaksızın objektif olarak belirlenen en uygun tutar olup, ilişkili kişilerle yapılan işlemlerde
uygulanan fiyat veya bedelin bu tutar olması gerekmektedir.
            Aralarında ilişki bulunmayan gerçek kişi veya kurumlar arasındaki işlemlerde fiyat, piyasa
koşullarına göre belirlendiğinden, ilişkili kişiler arasındaki işlemlerde de aynı koşullar geçerli
olmalıdır. Dolayısıyla, taraflar arasındaki ilişkinin mal veya hizmet fiyatlandırmasına herhangi bir
etkisi bulunmamalıdır.
            İlişkili kişiler arasındaki mal veya hizmet alım ya da satım işlemlerinde uygulanan fiyat veya
bedelin piyasa fiyatını yansıtmaması durumunda, ilişkili kişiler arasındaki işlemlerde uygulanan bu
fiyat veya bedelin emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit edildiği kabul edilecektir.
            …" açıklamalarına yer verilmiştir.
            Bu açıklamalar çerçevesinde, şirketinizin uluslararası yönetim mercileri tarafından
Türkiye'deki yapılanmanın zorunlu olarak değiştirilmesi sebebiyle liman yatırımlarınızın iştirakiniz
olan … İşletmeleri A.Ş. tarafından gerçekleştirilmesinin planlanmış olmasından dolayı, liman için
tahsis edilen arazinin adı geçen iştirakinize kiralanması işlemi ilişkili kişiler arasında gerçekleşen
bir işlem olup bu işleme ilişkin kira bedelinin emsallere uygun olması gerekmektedir. Emsallere
uygun kira bedelinin tespitinde 13 üncü maddede belirtilen ve anılan Tebliğde ayrıntıları açıklanan
yöntemlerden işlemin mahiyetine en uygun olanının kullanılacağı tabiidir.
            Ayrıca, şirketiniz bilançosunda yer alan ve liman inşaatı için yapılmış olan tüm harcamalar
ile mezkûr inşaatın finansmanı için kullanılan dövizli kredilerin anapara, kur farkı ve faiz
giderlerinin "258- Yapılmakta Olan Yatırımlar" hesabında takip edildiği ve bu hesabın bakiyesinin
iştirakinize yansıtılacağı belirtilmektedir. Söz konusu devir işlemine ilişkin bedelin de emsallere
uygun olması gerekmektedir.
            Ancak, ilişkili kişi kapsamında bulunan iştirakiniz ile yapılan işlem bedellerinin emsallere
uygunluk ilkesine aykırı olarak belirlenmiş olması durumunda, Kurumlar Vergisi Kanununun 13
üncü madde hükmü gereğince, ilişkili kişilere bu şekilde transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü
olarak dağıtılan kazancın, yine aynı Kanunun 11/1-c hükmü gereğince, kabul edilmeyen indirim
(kanunen kabul edilmeyen gider) sayılarak, şirketiniz nezdinde vergilendirileceği tabiidir.
            II- KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
            3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun,
            -1/1 inci maddesinde, Türkiye'de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslekfaaliyeti çerçevesindeki teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu,
            -13/e maddesinde, limanlara bağlantı sağlayan demiryolu hatları, limanlar ve hava
meydanlarının inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi işlerini fiilen kendisi yapan veya yaptıran
mükellefler ile genel bütçeli idarelere bu işlere ilişkin olarak yapılan mal teslimleri ve inşaat
taahhüt işlerinin KDV'den istisna olduğu,
            -32 nci maddesinde, bu Kanunun 11, 13, 14, 15 ve 17/4-s maddeleri uyarınca vergiden
istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV'nin mükellefin
vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak KDV'den indirileceği, vergiye tabi işlemlerin
olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilemeyen
KDV'nin, Maliye Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunacağı,
            hüküm altına alınmıştır.
            Konuya ilişkin açıklamalara KDV Genel Uygulama Tebliğinin (II/B-2) bölümünde yer
verilmiştir.
            … A.Ş.'nin yapmakta olduğu liman alanını …. İşletmeleri A.Ş.'ye kiraladığı ve … İşletmeleri
A.Ş.'nin 3065 sayılı KDV Kanununun 13/e maddesi kapsamında liman inşasına ilişkin 08.11.2013
tarihinde istisna belgesi aldığı anlaşılmaktadır.
            Buna göre, … A.Ş.'nin liman inşasına ilişkin olarak aldığı mal ve hizmetleri … İşletmeleri
A.Ş.'nin vergi dairesinden aldığı istisna belgesi kapsamında teslimi ve ifası KDV'den istisna
olacaktır.
            III- VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN
            213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinde, bu Kanuna göre tutulan ve üçüncü
şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsikinin mecburi olduğu, 229 uncu
maddesinde; faturanın, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı
göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika
olduğu, 231/5 inci maddesinde ise; faturanın, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren
azamî yedi gün içinde düzenlenmesi gerektiği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturaların hiç
düzenlenmemiş sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
            Bu hüküm uyarınca, şirketiniz tarafından devredilecek liman inşaatı için yapılan
harcamaların iştirakiniz … İşletmeleri A.Ş'ye aktarılması/yansıtılması işleminin fatura ile tevsik
edilmesi gerekmektedir.
            Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
 
İmza
 
 
 
 
 
 (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.