Yapılmakta Olan Yatırımların Enflasyon Düzeltmesine Tabi Tutulmaksızın Özel Fonlar Hesabında İzlenip Aktifleştiğinde Özel Maliyetlere Aktarılıp Aktarılamayacağı Hk.

Yapılmakta Olan Yatırımların Enflasyon Düzeltmesine

Tabi Tutulmaksızın Özel Fonlar Hesabında İzlenip

Aktifleştiğinde Özel Maliyetlere Aktarılıp

Aktarılamayacağı Hk.

Kanun Numarası

213

Kanun

VERGİ USUL KANUNU

Özelge No

E-68554973-105-211912

Özelge Tarihi

08.10.2025

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

... Defterdarlığı

Sayı :E-68554973-105-211912

Yapılmakta Olan Yatırımların Enflasyon Düzeltmesine Tabi

Konu: Tutulmaksızın Özel Fonlar Hesabında İzlenip Aktifleştiğinde Özel

Maliyetlere Aktarılıp Aktarılamayacağı Hakkında.

08.10.2025

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden;

- Şirketinizin ... işletmecisi olduğu ve bu kapsamda ilgili Kanun kapsamında... yıl

süreyle ...işletmeciliğinin tarafinızca devralındığı,

- Faaliyetiniz kapsamında yaptığınız yatırım harcamalarını aktifleştirilene kadar

"258.Yapılmakta Olan Yatırımlar" hesabında, aktifleştirildikten sonra da "264.Özel

Maliyetler" hesabında takip ettiğiniz,

- 7529 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik

Yapılmasına Dair Kanunun 11 inci maddesi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanununun

mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasına eklenen onuncu bent ile bu Kanun

kapsamındaki muhasebe standartları uyarınca yapılmakta olan yatırımlar

hesabında takip edilen tutarların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucunda

oluşan ve bu hesabın alt hesabında izlenen düzeltme farklarının bilançonun

pasifinde özel bir fon hesabında gösterileceğinin ve dönem kazancının tespitinde

dikkate alınmayacağının hüküm altına alındığı

Söz konusu yatırımlar kapsamında aktifleştirildiğinde özel maliyet hesaplarına

intikal ettirilecek olan harcamalara ilişkin enflasyon düzeltmesi farklarını, mezkûr

bent kapsamında dönem kurum kazancının tespitinde dikkate almadığınız ve özel

fon hesabında takip ettiğiniz

belirtilerek, kurum kazancınıza dahil edilmeyerek özel fon hesabına aldığınız

düzeltme farklarına 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının

onuncu bendi kapsamında işlem tesis edilip edilemeyeceği hususunda

Defterdarlığımız görüşünü talep ettiğiniz anlaşılmaktadır.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun;

- 262 nci maddesinde, "Maliyet bedeli, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut

değerinin artırılması münasebetiyle yapılan ödemelerle bunlara müteferri bilumum

giderlerin toplamını ifade eder.

Aşağıda sayılan giderler de maliyet bedeline dâhil edilir:

c) iktisadi kıymetin finansmanında kullanılan kredilere ait faiz giderleri ve bunlara

ilişkin kur farklarının; emtiada emtianın stoklara girdiği tarihe kadar, diğer iktisadi

kıymetlerde ise iktisadi kıymetin envantere alındığı hesap döneminin sonuna kadar

olan kısmı ile söz konusu kredilere ilişkin giderler (Faiz giderleri ile kur farklarının diğer

kısımlarını maliyet bedeline ithal etmekte veya genel giderler arasında göstermekte

mükellefler serbesttirler.),

- 272 nci maddesinde, "Normal bakım, tamir ve temizleme giderleri dışında,

gayrimenkulü veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarını genişletmek veya iktisadi

kıymetini devamlı olarak artırmak maksadıyla yapılan giderler, gayrimenkulün veya

elektrik üretim ve dağıtım varlıklarının maliyet bedeline eklenir.

Gayrimenkuller kira ile tutulmuş ise veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarının

işletme hakkı verilmiş ise, kiracı veya işletme hakkına sahip tüzel kişi tarafından

yapılan bir ve ikinci fıkralardaki giderler bunların özel maliyet bedeli olarak ayrıca

değerlenir. Kiracının veya işletme hakkına sahip tüzel kişinin faaliyetini icra için

vücuda getirdiği tesisata ait giderler de bu hükümdedir.

- Mükerrer 298 inci maddesinde, "A) Malî tablolarda yer alan parasal olmayan

kıymetler aşağıdaki hükümlere göre enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur.

1.Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri

fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde

%100'den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10'dan fazla olması halinde malî

tablolarını enflasyon düzeltmesine tâbi tutarlar. Enflasyon düzeltmesi uygulaması,

her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona erer.

Kapsama giren mükellefler, geçici vergi dönemlerinin sonu itibarıyla malî tabloları

düzenlemek ve enflasyon düzeltmesi yapmak zorundadırlar. Geçici vergi

dönemlerinde yukarıda belirtilen oranların tespitinde, son üç hesap dönemi yerine

üçer aylık dönemlerin son ayı dahil önceki otuzaltı ay ve içinde bulunulan hesap

dönemi yerine son oniki ay dikkate alınır. Bir hesap dönemi içindeki geçici vergi

dönemlerinin herhangi birinde düzeltme yapılması halinde takip eden geçici vergi

dönemlerinde ve içinde bulunulan hesap dönemi sonunda da düzeltme yapılır.

10. Bu Kanun kapsamındaki muhasebe standartları uyarınca yapılmakta olan

yatırımlar hesabında takip edilen tutarların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması

sonucunda oluşan ve bu hesabın alt hesabinda izlenen düzeltme farkları,

bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında gösterilir ve dönem kazancının

tespiinde aikkate alinmaz.

Özel fon hesabında bulunan bu tutarlar, yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi

kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap

dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınır.

Bu bent uyarınca özel fon hesabında izlenen ve dönem kazancının tespitinde dikkate

alınmayan tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak bu Kanun uyarınca belirlenen

yeniden değerleme oranında artırılır. Bu hesaplarda izlenen tutarlara ayrıca

enflasyon düzeltmesi uygulanmaz.

Yatırım döneminde veya iktisadi kıymetin aktifleştirilmesinden sonra işin bırakılması

veya özel fon hesabında izlenen söz konusu tutarların bir kısmının veya tamamının

başka bir hesaba nakledilmesi ya da işletmeden çekilmesi hallerinde, bu bent

uyarınca dönem kazancında dikkate alınmayan tutarlar; işin bırakıldığı veya özel fon

hesabının kısmen veya tamamen bu bent hükümlerine aykırı şekilde kullanıldığı

dönemin kurum kazancının tespitinde dikkate alınır."

hükümleri yer almaktadır.

Ayrıca, 2023 hesap dönemi sonu ve müteakip dönemlerde yapılacak enflasyon

düzeltmesinin usul ve esaslarına ilişkin olarak 555, 560, 563 ve 582 Sıra No.lu Vergi

Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde açıklamalar/düzenlemeler yapılmış, 165, 170, 175,

176, 181 ve 187 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Sirkülerlerinde de ilave açıklamalara ve

örnek uygulamalara yer verilmiştir.

Diğer taraftan, 213 sayılı Kanunun 175 ve mükerrer 257 nci maddelerinin

Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak, tekdüzen muhasebe sistemine (Tekdüzen

Hesap Çerçevesi Hesap Planı ve İşleyişine) ilişkin düzenlemeler, 26/12/1992 tarih ve

21447 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi

Uygulama Genel Tebliği ve daha sonra bu konuda yayımlanan diğer tebliğlerde

yapılmış olup, mezkur Tebliğde;"25.MADDİ DURAN VARLIKLAR İşletme faaliyetlerinde

kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki

varlık kalemlerinin ve bunlarla ilgili birikmiş amortismanların izlendiği hesap

grubudur.

258.YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR İşletmede, yapımı süren ve tamamlandığında ilgili

maddi duran varlık hesabına aktarılacak olan, her türlü madde ve malzeme ile işçilik

ve genel giderlerle ilgili harcamaların izlendiği hesaptır. Yapılmakta olan yatırım

harcamaları bu hesaba borç kaydedilir. Tamamlanan yatırım bedelleri ilgili maddi

duran varlık hesabına borç kaydedilerek, bu hesaba alacak kaydedilir ve hesap

kapatılmıs olur.

26.MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR Herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve

işletmenin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen

giderler ile belli koşullar altında hukuken himaye gören haklar ve şerefiyelerin

izlendiği hesap grubudur.

264.ÖZEL MALİYETLER Kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi veya ekonomik

değerinin sürekli olarak artırılması amacıyla yapılan giderler ile (normal bakım,

onarım ve temizleme giderleri hariç) bu gayrimenkulün kullanılması için yapılıp kira

süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan, varlıkların bedellerini kapsar.

Yapılan harcamalar hesaba borç kaydedilir. Bu harcamalar kira süresi içerisinde,

kira süresinin beş yıldan fazla olması durumunda da beş yılda eşit tutarlarla, amorti

edilir." açıklamaları yer almaktadır.

Bu itibarla, özel maliyetler kapsamında yapılan harcamaların gerek yatırım

tamamlanmadan evvel gerekse de yatırım tamamlandıktan sonra "264. Özel

Maliyetler" hesabında takip edilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda, "Maddi Olmayan Duran Varlıklar" hesap grubu dahilinde "264.Özel

Maliyetler" hesabında izlenmesi gerekirken, "Maddi Duran Varlıklar" hesap grubu

dahilinde "258.Yapılmakta Olan Yatırımlar" hesabında takip edildiği anlaşılan söz

konusu harcamalara ilişkin enflasyon düzeltmesi farklarına, 213 sayılı Kanunun

mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının onuncu bendi kapsamında işlem tesis

edilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak

verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış

bilqi verilmiş ise bu özelge qecersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde,

bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası

kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.