Yıllara sari inşaat işinden tevkifat yapılıp yapılmayacağı

Kanun Numarası

488

Kanun

DAMGA VERGİSİ KANUNU

Özelge No

38418978-125[15-2023/3]-447431

Özelge Tarihi

19.08.2024

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Ankara Defterdarlığı

Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

Sayı :E-38418978-125[15-2023/3]-447431 19.08.2024

Yıllara sari inşaat işinden tevkifat Konu:

yapılıp yapılmayacağı

İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden, Sanayi ve

Teknoloji Bakanlığı tarafından ihalesi yapılan ... İşi'he ilişkin olarak ...Şirketi ile

aranızda imzalanan sözleşmenin damga vergisinin ödendiği belirtilerek, söz konusu

işe ilişkin Aralık 2022 dönemine ait birinci hakediş tutarı üzerinden damga vergisi ve

yıllara yaygın inşaat onarım işi kapsamında %5 oranında gelir vergisi kesintisi yapılıp

yapılmayacağı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

KURUMLAR VERGİSİ KANUNU VE GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesinde; "Birden fazla takvim yılına

sirayet eden inşaat ve onarma işlerinde kar veya zarar işin bittiği yıl kati olarak tespit

edilir ve tamamı o yılın geliri sayılarak, mezkur yıl beyannamesinde gösterilir."

hükmüne yer verilmiştir.

Bir işin Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesi kapsamında

değerlendirilebilmesi için;

-Faaliyet konusunun inşaat ve onarma işi olması,

-inşaat ve onarma işinin birden fazla takvim yılına sirayet etmesi,

-İnşaat ve onarma işinin taahhüde bağlı olarak yapılması

şartlarının bir arada aranılması gerekmektedir.

Madde kapsamına giren işlerde işin başlangıç tarihi olarak; yapılan sözleşmede

yapılacak işin yer teslim tarihi öngörülmüş ise bu tarihin, sözleşmede yer teslim

tarihi belirtilmemiş ise sözleşmede belirtilen işin başlangıç tarihinin, sözleşmede

bunların hiçbiri belirtilmemiş ise sözleşmenin imzalandığı tarihin işin başlangıç tarihi

olarak kabul edilmesi gerekir.

Aynı Kanunun "İnşaat ve onarma işlerinde işin bitimi" başlıklı 44 üncü

maddesinde, inşaat ve onarma işlerinde geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan

hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihin;

diğer hallerde işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarihin bitim tarihi olarak

kabul edileceği ve bitim tarihinden sonra bu işlerle ilgili olarak yapılan giderler ve

her ne nam ile olursa olsun elde edilen hasılat, bu giderlerin yapıldığı veya hasılatın

elde edildiği yılın k r veya zararının tespitinde dikkate alınacağı belirtilmiştir.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasında

vergi kesintisi yapmak zorunda olanlarca kurumlara avanslar da dahil olmak üzere

nakden veya hesaben yapılan ödemeler üzerinden vergi kesintisi yapılacağı; aynı

fıkranın (a) bendinde de Gelir Vergisi Kanununda belirtilen esaslara göre birden

fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işleri ile uğraşan kurumlara bu işleri ile

ilgili olarak yapılan hakediş ödemelerinden vergi kesintisi yapılacağı hükme

bağlanmıştır. Anılan maddenin verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan 2009/14594

sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile de bahse konu vergi kesintisi oranı % 3 olarak

belirlenmiştir. Ancak, 04.02.2021 tarihli ve 31385 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan

3491 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının Eki Kararın 3 üncü maddesi ile 2009/14594 sayılı

Bakanlar Kurulu Kararında değişiklik yapılarak vergi kesintisi oranı, yayım tarihini

izleyen ayın başından itibaren yapılan ödemelere uygulanmak üzere, %5 olarak

yeniden belirlenmiştir.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun "Tanımlar" başlıklı 4 üncü

maddesinde, "Yapım: Bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman,

tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı,

haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi,

toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili

tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre

düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işleri"

olarak belirtilmiştir.

Yukarıdaki hüküm ve açıklamalara göre, Sanayi Bölgeniz tarafından Sanayi ve

Teknoloji Bakanlığı tarafından ihalesi yapılan "...İşi"hin Kamu İhale Kanununun 4 üncü

maddesinde tanımlanan yapım işi niteliğinde olması ve birden fazla takvim yılına

sirayet etmesi nedeniyle yıllara sari inşaat ve onarma işi kapsamında

değerlendirilerek istihkak bedellerinden %5 oranında vergi kesintisi yapılması

gerekmektedir.

DAMGA VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı

tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3 üncü maddesinde, damga

vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler

arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği; 8 inci

maddesinde, bu Kanunda yazılı resmi daireden maksadın genel ve özel bütçeli

idarelerle, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, belediyeler

ve köyler olduğu, bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi

işletmelerin resmi daire sayılmayacağı hükümleri yer almaktadır.

Anılan Kanuna ekli (I) sayılı tablonun "IV.Makbuzlar ve diğer kağıtlar" başlıklı

bölümünün 1/a fıkrasında, resmi daireler tarafından yapılan mal ve hizmet

alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dahil) nedeniyle kişiler

tarafından resmi dairelere verilen ve belli bir parayı ihtiva eden makbuz ve ibra

senetleri ile bu ödemelerin resmi daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış ve

açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin eden

kağıtların nispi damga vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 3 üncü

maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde, organize sanayi bölgesinin (OSB),

sanayinin uygun görülen alanlarda yapılanmasını sağlamak, çarpık sanayileşme ve

çevre sorunlarını önlemek, kentleşmeyi yönlendirmek, kaynakları rasyonel

kullanmak, bilgi ve bilişim teknolojilerinden yararlanmak, sanayi türlerinin belirli bir

plan dâhilinde yerleştirilmesi ve geliştirilmesi amacıyla, sınırları tasdik edilmiş arazi

parçalarının imar planlarındaki oranlar dâhilinde gerekli ortak kullanım alanları,

hizmet ve destek alanları ve teknoloji geliştirme bölgeleri ile donatılıp planlı bir

şekilde ve belirli sistemler dâhilinde sanayi için tahsis edilmesiyle oluşturulan ve bu

Kanun hükümlerine göre kurulan, planlanan ve işletilen, kaynak kullanımında

verimliliği hedefleyen mal ve hizmet üretim bölgelerini ifade ettiği; 12 nci maddesinin

birinci fıkrasının (c) bendinde, OSB alt yapı ve sosyal tesislerinin ihalesi için

hazırlanan dosyaların satış bedelleri ile bölge içinde kurulacak olan işletmelerin

projelerinin tasdik ve vize bedellerinin organize sanayi bölgesinin gelirleri arasında

yer aldığı; 20 nci maddesinde, Organize Sanayi Bölgelerinin ihtiyacı olan elektrik, su,

kanalizasyon, doğalgaz, arıtma tesisi, yol, haberleşme, spor tesisleri gibi alt yapi ve

genel hizmet tesisleri kurma ve işletme, kamu ve özel kuruluşlardan satın alınarak

Organize Sanayi Bölgesinin yetki ve sorumluluğunda olduğu; 21 inci maddesinde ise

Organize Sanayi Bölgesi tüzel kişiliğinin, bu Kanunun uygulaması ile ilgili işlemlerde

her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğu olduğu hükümlerine yer verilmiştir.

Özelge talep formunuz ekinde yer alan".. İşi'he ilişkin hakediş raporu başlıklı

kağıdın incelenmesinden, söz konusu hakediş raporunda "Hakediş Tutari"ve

"Kredilendirilen Tutar" olmak üzere iki ayrı sütun bulunduğu, hakediş raporunun OSB

tarafından onaylandığı, yüklenicinin ... Şirketi olduğu, kredi veren kurum olan Sanayi

ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hakediş tutarının kredilendirilmesinin uygun

bulunduğu anlaşılmıştır.

Buna göre, başvurunuzda belirtilen hakediş raporuna istisnaden yapılacak

hakediş ödemelerine ilişkin düzenlenen kağıtların Organize Sanayi Bölgesi tüzel

kişiliğiniz tarafından düzenlenmesi durumunda, resmi daire sayılmayan kişi ve

kuruluşlarca diğer kişi ve kuruluşlara yapılan mal ve hizmet bedeli ödemesine ilişkin

düzenlenen kağıtlar Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yer alan kağıtlardan

olmadığından, söz konusu kağıtlardan Kanuna ekli (1) sayılı tablonun IV/1-a fıkrasına

göre damga vergisi aranılmaması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.