Yurt dışında büro açılarak yapılan serbest meslek faaliyeti hk.
Özelge: Yurt dışında büro açılarak yapılan serbest meslek
faaliyeti hk.
Sayı:
B.07.1.GİB.4.06.17.01-KDV-4:2010-14001-92-667
Tarih:
12/06/2012
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri KDV ve Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü)
Sayı : B.07.1.GİB.4.06.17.01-KDV-4:2010-14001-92-667 12/06/2012
Konu : Yurt dışında büro açılarak yapılan serbest meslek
faaliyeti
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda yurt dışında büro açarak serbest meslek faaliyetinde
bulunacağınızı belirterek, bu durumun vergi mevzuatı açısından değerlendirilmesi hususunda
Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
A-) GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 3 üncü maddesinde Türkiye'de yerleşmiş olan gerçek
kişilerin Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden
vergilendirileceği hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun 65 inci maddesinde; "Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar
serbest meslek kazancıdır.
Serbest meslek faaliyeti sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya
ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk
altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır." hükmüne yer verilmiş olup, Kanunun 67 nci
maddesinde ise; serbest meslek kazancının, bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti
karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil
edilebilen menfaatlerden, bu faaliyet dolayısıyla yapılan giderler indirildikten sonra kalan fark
olduğu hükme bağlanmıştır.
Yine aynı Kanunun 85 inci maddesinde; "Mükellefler, ikinci maddede yazılı kaynaklardan bir
takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratları için bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça yıllık
beyanname verirler. Bu Kanuna göre beyanı gereken gelirlerin yıllık beyannamede toplanması
zorunludur.
Tacirlerle çiftçiler ve serbest meslek erbabı ticari, zirai ve mesleki faaliyetlerinden kazanç
temin etmemiş olsalar bile, yıllık beyanname verirler. Bu hüküm şirketlerin faaliyet ve tasfiye
dönemlerine şamil olmak üzere kollektif şirket ortakları ile komanditeler hakkında da uygulanır.
Yabancı memleketlerde elde edilen kazanç ve iratlar:
1. Mükellefin bunları Türkiye'de hesaplarına intikal ettirdiği yılda;
2. Türkiye'de hesaplara intikal ettirilmemesinin mükellefin iradesi dışındaki sebeplerden
ileri geldiği tevsik olunan hallerde, mükellefin bunlara tasarruf edebildiği yılda; elde edilmiş
sayılır." hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümler çerçevesinde, tam mükellef olmanız nedeniyle Almanya ve Türkiye'deyaptığınız serbest meslek faaliyetinden elde ettiğiniz kazançları Türkiye'de beyan etmeniz
gerekmekte olup, Almanya'daki faaliyetinizden elde ettiğiniz kazancı, Türkiye'deki hesaplarınıza
intikal ettirdiğiniz yılda elde etmiş sayılacağınızdan o yılın beyanına dahil etmeniz gerekmektedir.
Diğer taraftan, Almanya'daki serbest meslek faaliyetinden elde edilecek kazanç anılan ülke
mevzuatına göre tespit edileceğinden bu kazançla ilişkilendirilmesi gereken Almanya'daki büro için
yapılacak kira ödemeleri üzerinden gelir vergisi stopajı yapılması söz konusu değildir.
Öte yandan, Türkiye Cumhuriyeti ile Federal Almanya Cumhuriyeti arasında çifte
vergilendirmeyi önleme anlaşmasının yürürlüğe girmesi halinde konunun anlaşma çerçevesinde
değerlendirileceği tabiidir.
B-) VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "İşletmede değişikliğin bildirilmesi" başlıklı 159 uncu
maddesinde; "Aynı teşebbüs veya işletmeye dahil bulunan iş yerlerinin sayısında vukua gelen artış
veya azalışları mükellefler vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar." hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun 210 uncu maddesinde ise ; "Serbest meslek erbabı bir (Kazanç defteri)
tutarlar.
Bu defterin bir tarafına giderler, diğer tarafına da hasılat kaydolunur.
Defterin gider tarafına, yapılan giderlerin nevi ile yapıldığı tarih ve hasılat tarafına ise
ücretin alındığı tarih ve miktarı ile kimden alındığı yazılır..." hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, avukatlık mesleğinin serbest meslek faaliyeti olması ve bu mesleğin mesleki
bilgiye ve ihtisasa dayanması ve şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yürütülmesi
gerektiğinden, serbest meslek erbabının gerek yurt içinde gerekse yurtdışında yurt içindeki
işyerine ilave olarak şube açması mümkün bulunmamaktadır. Ancak, serbest meslek erbabı olarak
irtibat bürosu açmasında vergi kanunları açısından bir sakınca bulunmamaktadır.
Diğer taraftan; yurt dışında yapılmak istenilen faaliyetin ilgili ülkenin mevzuatı kapsamında
ve Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmekte olup, yurt
içindeki faaliyetinde kullandığınız serbest meslek makbuzunun ve serbest meslek kazanç defterinin
yurt dışındaki faaliyetinizde kullanmanız mümkün bulunmamaktadır.
C-) KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun;
1/1 inci maddesinde, ticari, sınai, zirai ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye'de
yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi bulunduğu,
4 üncü maddesinde hizmetin teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan
işlemler olduğu ve bu işlemlerin bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak,
temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmayı taahhüt
etmek gibi şekillerde gerçekleşebileceği,
6/b maddesinde işlemlerin Türkiye'de yapılmasının, hizmetin Türkiye'de yapılmasını veya
hizmetten Türkiye'de faydalanılmasını ifade ettiği, hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, yurt dışında büro açmak suretiyle yurtdışında ifa edeceğiniz avukatlık hizmetleri,
bu hizmetlerden Türkiye'de faydalanılmaması kaydıyla KDV nin konusuna girmemektedir. Söz
konusu hizmetlerden Türkiye'de yararlanılması halinde ise hizmet bedelleri üzerinden genel
hükümler çerçevesinde KDV hesaplanacağı tabiidir.
Öte yandan, yurtdışında açacağınız büro ile ilgili olarak yurtdışında yapacağınız giderlernedeniyle yüklendiğiniz KDV tutarlarının, KDV Kanununun 29 uncu maddesi uyarınca indirim
konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.