Yurt dışından gelen kişilere derneğin yaptığı ödemeler üzeriden tevkifat yapılıp yapılmayacağı hk.

Özelge: Yurt dışından gelen kişilere derneğin yaptığı
ödemeler üzeriden tevkifat yapılıp yapılmayacağı hk.
Sayı: 
B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 94-129
Tarih: 
23/02/2011
 
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)
 
   
Sayı : B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 94-129 23/02/2011
Konu : Yurt dışından gelen kişilere derneğin yaptığı ödemeler  
üzeriden tevkifat yapılıp yapılmayacağı.
 
İlgide kayıtlı özelge talep formunda, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numarasına
kayıtlı mükellefi olduğunuzu, Derneğiniz Türkiye temsilciliğince yürütülen faaliyetler kapsamında,
yurt dışından uzman kişilerin davet edildiği belirtilerek, söz konusu kişilere yapılan ödemeler
üzerinden tevkifat yapılmasının gerekip gerekmediği hususunda görüş talep edilmektedir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 1'inci maddesinde, "Gerçek kişilerin gelirleri (Gelir vergisi)ne
tabidir. Gelir, bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır."
denilmiş, aynı Kanunun 3'üncü maddesinin 1 numaralı bendinde Türkiye'de yerleşmiş olan gerçek
kişilerin Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden
vergilendirileceği hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, anılan Kanunun 4'üncü maddesinde, "Aşağıda yazılı kimseler Türkiye'de yerleşmiş
sayılır:
1.İkametgahı Türkiye'de bulunanlar (İkametgah, Kanunu Medeninin 19'uncu ve müteakip
maddelerinde yazılı olan yerlerdir.);
2.Bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar (Geçici ayrılmalar
Türkiye'de oturma süresini kesmez.)" denilmiş; aynı Kanunun 5'inci maddesinin bir numaralı
bendinde ise belli ve geçici görev veya iş için Türkiye'ye gelen iş, ilim ve fen adamları, uzmanlar,
memurlar, basın ve yayın muhabirleri ve durumları bunlara benzeyen diğer kimselerle tahsil veya
tedavi veya istirahat veya seyahat maksadiyla gelenlerin memlekette altı aydan fazla kalsalar dahi
Türkiye'de yerleşmiş sayılmayacakları hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun 7'nci maddesinde ise "Dar mükellefiyete tabi kimseler bakımından kazanç ve iradın
Türkiye'de elde edildiği aşağıdaki şartlara göre tayin olunur;
...
4. Serbest meslek kazançlarında: Serbest meslek faaliyetlerinin Türkiye'de icra edilmesi veya
Türkiye'de değerlendirilmesi;
Bu maddenin 3'üncü, 4'üncü, 5'inci ve 7'nci bentlerinde sözü edilen değerlendirmeden maksat,
ödemenin Türkiye'de yapılması veya ödeme yabancı memlekette yapılmışsa, Türkiye'de ödeyenin
veya nam ve hesabına ödeme yapılanın hesaplarına intikal ettirilmesi veya karından ayrılmasıdır."
hükmü yer almıştır.
Öte yandan aynı Kanunun 65'inci maddesinin birinci fıkrasında, serbest meslek faaliyetlerinden
doğan kazançların serbest meslek kazancı olduğu, ikinci fıkrasında, serbest meslek faaliyetininsermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari
mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına
yapılması olduğu, 94'üncü maddesinin iki numaralı bendinde de, maddenin birinci fıkrasında
sayılanların yaptıkları serbest meslek ödemelerinden, %20 oranında tevkifat yapılacağı hükme
bağlanmıştır.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 3'üncü maddesinin ikinci fıkrasında; 1'inci maddede yazılı
kurumlardan kanuni ve iş merkezlerinden her ikisi de Türkiye içinde bulunmayanların, yalnız
Türkiye'de elde ettikleri kurum kazançları üzerinden vergilendirileceği hükme bağlanmış, üçüncü
fıkrasının (c) bendinde ise Türkiye'de elde edilen serbest meslek kazançlarının dar mükellefiyet
konusuna giren kurum kazancı olarak vergilendirileceği  belirtilmiştir. Anılan maddenin dördüncü
fıkrasında da bu maddede belirtilen kazanç veya iratlar ile gelir unsurlarının Türkiye'de elde
edilmesi ve Türkiye'de daimi temsilci bulundurulması konularında Gelir Vergisi Kanunu'nun ilgili
hükümlerinin uygulanacağı hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanununun 30'uncu maddesinin birinci fıkrasında, dar mükellefiyete tabi kurumların
maddede sayılan kazanç ve iratları üzerinden, bu kazanç ve iratları avanslar da dahil olmak üzere
nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettirenler tarafından %15 oranında kurumlar vergisi
kesintisi yapılacağı belirtilerek anılan maddenin sekizinci fıkrasında Bakanlar Kuruluna, vergi
kesintisi oranını belli sınırlar dahilinde tespit etme yetkisi verilmiştir. Anılan yetkiye dayanılarak
çıkarılan 12/01/2009 tarih ve 2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 03/02/2009 tarihinden
itibaren serbest meslek kazançları üzerinden yapılacak kurumlar vergisi kesintisi oranı, diğer
serbest meslek kazançlarından % 20 olarak yeniden belirlenmiştir.
Bu açıklamalara göre, yurt dışından gelen uzman kişiler tarafından sunum yapılması, rapor
hazırlanması  gibi  hizmetlerin  bir  kuruluşa  bağlı  olarak  veya  bir  kuruluş  bünyesinde
gerçekleştirilmesi halinde, yurt dışındaki bir kuruluşun personelinden hizmet alınması söz konusu
olacağından bu kapsamda yapılan ödemeler serbest meslek kazancı olarak değerlendirilecek ve
anılan kurumlara bu şekilde nakden veya hesaben yapılan ödemelerden çifte vergilendirmeyi
önleme anlaşmalarında aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece %20 oranında kurumlar vergisi
kesintisi yapılması gerekmektedir.
Öte yandan, söz konusu hizmetlerin yurt dışından gelen uzman kişilerce bir kuruluşa bağlı
olmaksızın kendi nam ve hesabına  yapılması halinde  bu faaliyetlerin serbest meslek faaliyeti
olarak değerlendirilmesi ve Gelir Vergisi Kanunu'nun 94'üncü maddesi kapsamında %20 orannında
tevkifata tabi tutulması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
 
  Vergi Dairesi Başkanı a.
Grup Müdürü
 
(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.