Yurtdışı kredi kuruluşları ile uluslararası kurumlardan sağlanan kredilerin temini, teminatı ve geri ödenmesine ilişkin olarak yapılan işlemlerle ilgi

Özelge: Yurtdışı kredi kuruluşları ile uluslararası
kurumlardan sağlanan kredilerin temini, teminatı ve geri
ödenmesine ilişkin olarak yapılan işlemlerle ilgili olarak
düzenlenen kağıtlara damga vergisi istisnası uygulanıp
uygulanmayacağı hakkında…
Sayı: 
B.07.1.GİB.0.02.62/6226-68-333
Tarih: 
21/07/2008
 
T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
 
Sayı       : B.07.1.GİB.0.02.62/6226-68-333
Konu     : Yurt Dışı Kredi Kuruluşları
 
 
........ VALİLİĞİNE
( ......... Gelir Müdürlüğü)
 
 
İlgi    : .......... tarih ve ........ sayılı yazınız.
             
İlgide kayıtlı yazınızın incelenmesinden, İsviçre'de mukim ............. tarafından .......Toprak Ürünleri
İnşaat Makine Turizm Gıda Sanayi ve Ticaret A. Ş.'ne verilen kredinin teminatı amacıyla
düzenlenen ticari işletme rehni sözleşmesine, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı
tablonun "IV.Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün (23) numaralı fıkra hükmü
ile 492 sayılı Harçlar Kanununun 123 üncü maddesinin son fıkra hükmüne göre damga vergisi ve
harç istisnası uygulanması gerektiğinin düşünüldüğü, ancak kredi veren kuruluş olan ............'nin
yurt dışı kredi kuruluşu olup olmadığı hususunda tereddüte düşüldüğünden, konuya ilişkin
Başkanlığımızdan görüş sorulduğu anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, 488 sayılı Damga Vergisi Kanuna ekli damga vergisinden istisna edilen kağıtların
yer aldığı (2) sayılı tablonun "IV.Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar" başlıklı bölümünün (23)
numaralı fıkrasında "Bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlarca kullandırılacak
kredilerin temini ve geri ödenmesi amacıyla düzenlenecek kâğıtlar" ın damga vergisinden istisna
olacağı hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, 492 sayılı Harçlar Kanununun 123 üncü maddesinin son fıkrasında yer alan hükümgereğince, bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlarca kullandırılacak
kredilerin temini ve bunların teminatları ile geri ödenmelerine ilişkin işlemlerin de harca
tutulmaması gerekeceği tabiidir.
Bilindiği üzere, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Kararın 17/a
maddesinde, Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışından temin ettikleri kredileri
bankalar veya özel finans kurumları aracılığıyla kullanmaları gerektiği
belirtilmektedir.
Bu çerçevede, yurt dışında yerleşik kredi kuruluşlarından bankalar veya özel finans kurumları
aracılığıyla temin edilen kredi işlemleri nedeniyle düzenlenen kağıtlara damga vergisi istisnası
uygulanması mümkün bulunmaktadır. Dolayısıyla şirketlerin yurt dışında yerleşik kredi
kuruluşlarından kullanacağı kredilerin bankalar veya özel finans kurumları aracılığıyla temin
edilmesi gerekmektedir.
Ancak, öncelikle söz konusu istisna hükümlerinde bahsedilen "yurt dışı kredi kuruluşları ile
uluslararası kurumlar" ifadelerinden, hangi kurum ve kuruluşların anlaşılması gerekeceği ile
bunlara dair tespitin nasıl yapılacağı hususlarının belirlenmesi gerekmektedir.
Konu ile ilgili olarak Başkanlığımız ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası arasında yapılan
yazışmalar neticesinde, anılan Banka tarafından ...... tarih ve ..... sayılı genelge yayımlanarak tüm
bankalara ve özel finans kurumlarına gönderilmiştir. Söz konusu genelgede;
" .  .  .
Yurt dışı kredi kuruluşları ifadesinden; bu kuruluşların mukimi bulundukları ülkenin mevzuatına
göre mali (finansal) kaynak sağlamaya yetkili olan ve esas faaliyet konularından birisi de kredi
vermek olan kuruluşların; uluslararası kurumlar ifadesinden ise gelişmekte olan ülkelerin
kalkınmalarının veya bir ülkenin yeniden yapılandırılmasının finansmanının temini amacıyla bu
ülkelere kredi veren Dünya Bankası (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), Uluslararası Para
Fonu, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ve benzeri kuruluşların anlaşılması gerekmektedir.
Bankalar ve özel finans kuruluşlarınca; kullanımına aracılık edilen kredilerin yurt dışı kredi
kuruluşlarından sağlandığının belirtildiği durumlarda, kredi kuruluşunun yurt dışı kredi
kuruluşu olup olmadığı konusunda karar verilememesi halinde, borç alan kuruluştan,
kredi aldığı kuruluşun kendi ülke mevzuatına göre kredi vermeye yetkili kuruluş
olduğunun, diğer bir ifadeyle, yurt dışı kredi kuruluşunun faaliyette bulunduğu ülke
mevzuatına göre ödünç para verme işi ile uğraştığının, borç vermeye yetkili olduğunun
tevsiki istenecektir. Söz konusu tevsik işlemi için kredi veren kuruluşun kendi ülke resmi
makamlarından almış olduğu, kredi kullandırmaya yetkili olduğuna dair belgenin, bu ülkede
bulunan ülkemizin büyükelçilikleri veya konsoloslukları ya da ekonomi müşavirleri tarafından
onaylanmış örneğini işleme aracılık eden bankaya ibraz etmeleri gerekmektedir."
şeklinde açıklama yapılmıştır.
Ayrıca, yurtdışı kredi kuruluşları ile ilgili olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından
Bakanlığımıza "Berne Union'a Üye ve Gözlemci Kuruluşların Listesi" gönderilmiş olup, yine bir
örneği yazımız ekinde gönderilen söz konusu listenin de yurt dışı kredi kuruluşlarının tespitinde
kullanılmasının uygun olacağı bildirilmiştir.
Bu çerçevede, yurtdışı kredi kuruluşları ile uluslararası kurumlardan sağlanan kredilerin temini,
teminatı ve geri ödenmesine ilişkin olarak yapılan işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kağıtlara
damga vergisi istisnası uygulanabilmesi için, Berne Union'a Üye ve Gözlemci Kuruluşların
Listesi'nde yer almadığı tespit edilen kreditör kurum veya kuruluşun, Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası genelgesinde belirtilen esaslar çerçevesinde, yurt dışı kredi kuruluşu olduğunun
tevsiki koşulu aranacaktır.
Ayrıca, damga vergisi ve harç istisnası uygulanması için bir diğer koşul da, krediye ilişkindüzenlenen kağıdın münhasıran verilen kredinin alınması, teminatı veya geri ödenmesi amacıyla
düzenlenmiş olması ve bu kağıtta kredi borcu dışındaki genel mahiyetteki borçlarla ilgili
belirlemelere yer verilmemesidir.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Berne Union'a Üye ve Gözlemci Kuruluşların Listesi'nde
yer almadığı anlaşılan ........'nin yurt dışı kredi kuruluşu olduğunun tevsik edilmesi halinde;
münhasıran verilen kredinin teminatı amacıyla düzenlenmiş olması ve kredi borcu dışındaki genel
mahiyetteki borçlara teminat teşkil edeceğine dair ibareleri içermemesi kaydıyla, söz konusu ticari
işletme rehni sözleşmesine damga vergisi ve harç istisnası uygulanması mümkün bulunmaktadır.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
 
Ek   :  Berne Union'a üye ve gözlemci kuruluşlar listesi