Yurtdışındaki satıcı firma tarafından "credit memo" adı altında iade edilenmal bedelinde KDV uygulaması ve belge düzeni.
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü
Sayı : 11395140-019.01-1185 05/08/2013
Konu : Yurtdışındaki satıcı firma tarafından
"credit memo" adı altında iade edilenmal
bedelinde KDV uygulaması ve belge
düzeni.
İlgide kayıtlı dilekçenizde ... Vergi Dairesinin ... vergi kimlik numaralı mükellefi olduğunuz, ... markalı ürünlerin
Türkiye distribütörlüğünü yaptığınız, sizden önceki distribütör firmanın sözleşme hükümlerini ifa etmeyerek ürünleri
müşterilere teslim etmediği, bu şirketin yerine üretici firmanın göndermiş olduğu ürünlerin müşterilere tarafınızdan
bedelsiz teslim edildiği, ürünlerin bedelinin ilk aşamada üretici firmaya tarafınızdan ödendiği, teslimatın
gerçekleşmesinden sonra ise bu bedellerin üretici tarafından şirketinize iade edildiği belirtilmekte ve buna ilişkin
uyulması gereken belge düzeninin, KDV hesaplamasının, ürünlerin stoklara alınmasının ve maliyet hesabının nasıl
yapılacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
Katma Değer Vergisi Kanununun;
-1/1 inci maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim
ve hizmetler ile her türlü mal ve hizmet ithalatının vergiye tabi olduğu,
- 10 uncu maddesinin (a) bendinde, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması, (b)
bendinde malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu
belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi, (ı) bendinde de ithalatta,
Gümrük Kanununa göre gümrük vergisi ödeme mükellefiyetinin başlaması anında vergiyi doğuran olayın meydana
geldiği
hükme bağlanmıştır.
Buna göre, ... markasının distribütörlüğünü üstlenen şirketiniz tarafından, önceki distribütör firmanın mağdur
ettiği tüketicilere bedelsiz olarak teslim etmek üzere, ... marka ... eşyaların ithali KDV ye tâbi bulunmaktadır.
Öte yandan, şirketinizce ithal edilen söz konusu malların, önceki distribütör firma tarafından mağdur edilen ve
ürün bedelini ödedikleri halde mallarını teslim alamayan tüketicilere bedelsiz olarak verilmesi ise KDV Kanununa göre
teslim sayıldığından bu mallar emsal bedeli üzerinden KDV ye tabi tutulacaktır.
Ancak, önceki distribütör firma ... tarafından mallar teslim edilmemekle birlikte, fatura veya benzeri belge
düzenlenmiş olması halinde vergiyi doğuran olay fatura veya benzeri belgelerin düzenlendiği tarihte doğmuş
olacağından, firmanızın önceki distribütör firmanın düzenlenmiş olduğu bu fatura veya belgeler karşılığında, yapacağı
teslimler KDV ye tâbi tutulmayacaktır.
Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun;
- 227 nci maddesinin birinci fıkrasında, Bu kanunda aksine hüküm olmadıkça bu Kanuna göre tutulan ve üçüncü
şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsikinin mecburi olduğu,
- 229 uncu maddesinde faturanın, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı
göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olduğu,
- 230 uncu maddesinde faturada, faturanın düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarasının; faturayı düzenleyenin adı,
varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarasının; müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi,
varsa vergi dairesi ve hesap numarasının; malın veya işin nevi, miktarı, fiyatı ve tutarının ve satılan malların teslim tarihi
ve irsaliye numarasının bulunması gerektiği
- 231 inci maddesinde ise, faturanın nizamında uyulacak kaidelerin neler olduğu,
- 274 üncü maddesinde emtianın maliyet bedeli ile değerleneceği
hükümleri yer almaktadır.
Defter kayıtlarında yer alan işlemlerin, mezkûr Kanunun 229 ve müteakip maddelerinde yer alan, fatura, gider
pusulası, müstahsil makbuzu şeklindeki belgelerden herhangi birisi ile tevsik edilmesi gerekmektedir. Buna göre, üçüncü
şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait kayıtlar vesikalara dayanılarak tevsik edilecektir.
Diğer taraftan, 253 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin "Yurt Dışında Faaliyette Bulunan
Mükelleflere Yaptırılan İş ve Hizmetler Karşılığında Alınan Bedellerle İlgili İşlemler" başlıklı bölümünde, yurt dışında
mukim kişi veya kuruluşlara yaptırılan iş veya hizmetler karşılığında ödemede bulunan gelir veya kurumlar vergisi
mükelleflerinin, yurt dışında mukim kişi veya kuruluşlardan aldıkları muteber belgeleri gider olarak defterlerine
kaydedebildikleri belirtilerek, yurt dışındaki kişi veya firmalardan belge alan mükelleflerin, bu belgeleri defter kayıtlarında
gider olarak göstermeleri sırasında belgelerde yazılı bedelleri, belgelerin düzenlendiği günde Merkez Bankasınca
belirlenen döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevirerek kayıtlarında gösterecekleri, ancak inceleme sırasında
inceleme elemanınca lüzum görülmesi halinde, mükelleflerin bu belgelerini tercüme ettirmek zorunda oldukları
açıklanmış bulunmaktadır.
Alacak ve borç notu "credit note-debit note" uluslararası ticaret yapan şirketlerce ticarette öngörülmeyecek
şekilde ortaya çıkan maliyete ilişkin unsurları karşılıklı olarak dengelemek amacıyla kullanılan notlardır. Bu notlar,
genellikle firmalar tarafından fiyat farklılıklarına ilişkin birer düzeltme aracı olarak kullanıldığı gibi, satıcı tarafından alıcıya
ticari, lojistik, teknik talepler, komisyon ve indirim gibi nedenlerle de gönderilmektedir.
Yukarıda yer alan hükümlere göre, söz konusu ürünlerin ithalinde maliyet bedeli ile aktifleştirilmesi, müşterilere
teslimi sırasında yukarıda yapılan açıklamalara göre katma değer vergisinin doğması hâlinde emsâl bedel üzerinden
fatura düzenlenmesi gerekmektedir. Bu durumda bedelin üreticiden alınması sırasında ise, fatura müşteriler adına
düzenlenmiş olduğundan, üretici adına credit memo düzenlenmesi mümkündür.
Yukarıdaki açıklamalara göre, katma değer vergisi doğmaması hâlinde ise, müşteriler adına fatura
düzenlenmeyecek olup malların sevk irsaliyesi ile teslimi mümkündür. Bu durumda, müşterilere bedelsiz teslim ettiğiniz
ürün bedeli için üretici firma adına fatura düzenlenmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh
edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.