Ziraat Odası ve İktisadi İşletmesinin yüklendiği KDV'nin İktisadi İşletmenin KDV beyanlarında indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hk
Özelge: Ziraat Odası ve İktisadi İşletmesinin yüklendiği
KDV'nin İktisadi İşletmenin KDV beyanlarında indirim
konusu yapılıp yapılamayacağı hk
Sayı:
84695066-010.01[2013-Ka/1-Kdv/29]-8
Tarih:
14/03/2014
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
ZONGULDAK VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü
Sayı : 84695066-010.01[2013-Ka/1-Kdv/29]-8 14/03/2014
Konu : Ziraat Odası ve İktisadi İşletmesinin yüklendiği KDV'nin
İktisadi İşletmenin KDV beyanlarında indirim konusu
yapılıp yapılamayacağı hk.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda,
... Ziraat Odası adı altında faaliyet gösterdiğiniz,
Zirai ürünlerin alım satımının yapıldığı ve Ziraat Odası satış mağazası adı altında iktisadi
işletmenizin bulunduğu,
Ziraat Odanız ve İktisadi İşletmenizin faaliyetlerini yürütmek üzere Odanız adına bina
inşaatına başladığınız,
Söz konusu bina inşaatına ait harcamaların kısmen Odanız tarafından kısmen de İktisadi
İşletmeniz tarafından yapılacağı,
belirtilerek, Odanız ve İktisadi İşletmeniz tarafından yapılan harcamalarda yüklenilen katma
değer vergisinin (KDV) İktisadi İşletmenize ait KDV beyanlarında indirim konusu yapılıp
yapılamayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.
Ayrıca, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü ile yapılan yazışma sonucunda; ... tarihinden itibaren ...
sicil numarasında kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olarak sadece stopaj gelir vergisi
mükellefiyet kaydınız bulunmakta iken, ... tarih ve ... sayılı dilekçeniz ile Ziraat Odanız adına aynı
sicil numarasında Kurumlar Vergisi ve KDV mükellefiyeti tesis ettirerek, üyelerinize ve nihai
tüketicilere perakende olarak tarım aletleri, tarım ilaçları, fidan ve tohum satışı işine başladığınız
anlaşılmış olup, konuya ilişkin görüşümüz aşağıda açıklanmıştır.
KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi ile
dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerin kazançları kurumlar vergisinin konusu kapsamına
alınmış olup, aynı Kanunun 2 nci maddesinin beşinci fıkrasında da dernek veya vakıflara ait veya
bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan sermaye şirketi ve kooperatif statüsünde bulunmayan ticari,
sınai ve zirai işletmelerin iktisadi işletme olduğu; altıncı fıkrasında ise dernek veya vakıflara ait
iktisadi işletmelerin kazanç amacı gütmemeleri, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında
bulunması, tüzel kişiliklerinin olmaması, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış
sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmamasının mükellefiyetlerini etkilemeyeceği; mal veya
hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olması, kâr edilmemesi veya kârın kuruluş
amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi niteliğini değiştirmeyeceği hüküm altına alınmıştır. Dernekler tüzel kişilikleri itibariyle kurumlar vergisi mükellefi olmamakla birlikte, dernek
tüzel kişiliğine bağlı iktisadi işletme oluşturacak nitelikte devamlı ticari, sınaî ve zirai faaliyetlerin
kurumlar vergisine tabi tutulması gerekecektir.
Öte yandan, aynı Kanunun 6 ncı maddesinde kurumlar vergisinin mükelleflerin bir hesap
dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının
tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme
bağlanmış olup, safi kurum kazancının tespitinde Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesi ile
Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesindeki giderler, hasılattan indirim konusu yapılmaktadır.
Ayrıca, ticari kazancın tespitinde dikkate alınacak giderlerin indirim konusu yapılabilmesi
için giderlerin tevsike esas belgelerle belgelendirilmesi ve bu belgelerin mükellef adına
düzenlenmesi gerekmektedir.
Buna göre, vergi uygulamaları bakımından dernek olarak kabul edilen Ziraat Odanızın tüzel
kişiliği itibarıyla kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmamaktadır. Ancak, Odanıza ait ürünlerin
üyelerinize ve nihai tüketicilere satışı ile ilgili faaliyetin ticari bir organizasyon (iş yeri açılması,
personel istihdamı gibi) çerçevesinde yapıldığından Odanıza ait bir iktisadi işletme oluşacağından,
bu iktisadi işletme nezdinde Odanızdan bağımsız olarak ayrı kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis
edilmesi ve dolayısıyla söz konusu faaliyet sonucu elde edilen gelirlerin, ilgili hesap dönemine ait
kurum geçici ve kurumlar vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, Odanızın meslek faaliyetlerini ve Odanıza bağlı iktisadi işletmenizin ticari
faaliyetlerini yürütmek için yapılacak binanın tapuda Odanız adına tescil edilerek aktife alınması
durumunda, Odanız veya iktisadi işletmenizin bu binanın inşaası için yüklenmiş olduğu
harcamaların, iktisadi işletmenizin kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınması
mümkün değildir.
Ancak, iktisadi işletmenizin ticari faaliyetlerini yürüteceği söz konusu binanın ilgili
bölümünün tapuda iktisadi işletme adına tescil edilmesi durumunda, iktisadi işletmenin yüklenmiş
olduğu harcamaların, kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılması mümkündür.
KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN:
3065 sayılı KDV Kanununun;
1/1 inci maddesinde; ticarî, sınaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde
Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetlerin, 1/3-g maddesinde; genel ve katma bütçeli idarelere, il özel
idarelerine, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere, üniversitelere, dernek ve
vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya
işletilen müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların veya bunlara ait veya tabi diğer
müesseselerin ticarî, sınaî, ziraî ve meslekî nitelikteki teslim ve hizmetlerinin KDV ye tabi olduğu,
29/1 inci maddesinde; mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan
KDV den bu kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan
teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen
KDV yi indirebilecekleri,
29/3 üncü maddesinde, indirim hakkının vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılı
aşılmamak şartıyla, ilgili vesikaların kanuni defterlere kaydedildiği vergilendirme döneminde
kullanılabileceği,
30/d maddesinde; Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi
kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen KDV nin indirim konusu yapılamayacağı,
34/1 inci maddesinde; yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma
değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinde ayrıca
gösterilmek ve bu vesikaların kanunî defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği hüküm altına alınmıştır.
60 No.lu KDV Sirkülerinin, "8.1.4. Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına Göre Kazancın
Tespitinde İndirimi Kabul Edilmeyen Giderler Dolayısıyla Ödenen KDV" başlıklı bölümünde konuya
ilişkin gerekli açıklamalar yapılmıştır.
Buna göre, Ziraat Odanıza ait oluşan iktisadi işletmenin işlemleri KDV Kanununun 1/3-g
maddesine göre KDV ye tabidir.
Odanızın mesleki faaliyetlerini ve Odanıza bağlı iktisadi işletmenin ticari faaliyetlerini
yürütmek için yapılacak binaya ilişkin harcamaların Odanıza bağlı iktisadi işletmenin kurum
kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınması halinde, bu harcamalara ilişkin yüklenilen KDV
nin, vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılı aşılmamak kaydıyla kanuni defterlere
kaydedildiği dönemde indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır.
Ancak, söz konusu harcamaların kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılamaması
halinde, bu harcamalar nedeniyle yüklenilen KDV nin KDV Kanununun 30/d maddesi uyarınca
indirim konusu yapılması mümkün değildir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise
bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz
dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi
için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.